Nadużycia na rynku energii elektrycznej
Na rynku działa wiele firm oferujących energię elektryczną. Prawo konsumentów do wyboru i zmiany sprzedawcy energii jest ważnym elementem wzmacniania konkurencyjności. Jednak wraz ze wzrostem liczby sprzedawców pojawiły się także podmioty, które w celu pozyskania klientów stosują nieuczciwe praktyki.
Można się spotkać z następującymi nieuczciwymi praktykami przedsiębiorstw:
- podszywanie się pod obecnego sprzedawcę energii i nakłanianie do podpisania niekorzystnej umowy,
- podszywanie się pod pracowników instytucji państwowych odpowiedzialnych za politykę energetyczną lub innego organu i nakłanianie do podpisania niekorzystnej umowy,
- wezwania do natychmiastowej zapłaty za energię elektryczną i grożenie odcięciem prądu,
- wywoływanie fałszywych skojarzeń w celu skorzystania z przedstawionej oferty,
- prośba o udostępnienie danych osobowych lub numeru licznika,
- obiecywanie darmowych instalacji fotowoltaicznych, nieautoryzowanego sprzętu, 100% dofinansowania w ramach OZE i nakłanianie do podpisania umowy,
- nakłanianie do zapłaty określonej kwoty w celu uniknięcia zmian w wysokości rachunków za energię.
Aby uniknąć konsekwencji związanych z takimi nieuczciwymi praktykami, koniecznie należy uważnie czytać umowę proponowaną przez sprzedawcę. Często na pozór atrakcyjna oferta może zawierać wiele ukrytych niekorzystnych warunków, o których sprzedawca nie wspomina. Mogą to być m.in. bardzo wysokie opłaty za upomnienia w przypadku spóźnienia się z płatnością, wyższe opłaty handlowe, czy dodatkowe usługi typu ubezpieczenie zdrowotne.
Szczególną ostrożność należy zachować zawsze, gdy:
- w dokumentach nie podano danych firmy, z którą odbiorca ma zawrzeć umowę,
- odbiorca nie zna i nie jest w stanie zweryfikować firmy, którą reprezentuje przedstawiciel handlowy,
- odbiorca jest namawiany do szybkiego podpisania umowy, np. pod pretekstem promocji, której termin niebawem upłynie,
- sprzedawca obiecuje niższą stawkę opłaty za energię, ale nie informuje o innych dodatkowych opłatach i karach oraz dodatkowo płatnych usługach (np. dodatkowym ubezpieczeniu),
- sprzedawca wymaga wniesienia opłat z góry,
- odbiorca jest proszony o pokazanie ostatniego rachunku za energię (na rachunku można sprawdzić informacje o rodzajach usług i opłatach za te usługi) i odbiorcy dano do podpisania kilka lub kilkanaście dokumentów bez możliwości zapoznania się z nimi.
Coraz częściej narażeni też jesteśmy na działania cyberprzestępców, które polegają na wysyłaniu fałszywych e-maili z informacją o braku uregulowania należności czy niedopłatach do faktur. Mają one na celu wyłudzenie płatności lub danych od odbiorców.
Należy zatem zachować ostrożność i nie wpłacać pieniędzy na podane w fałszywej korespondencji numery konta oraz nie korzystać z nieznanych linków przekierowujących do platformy płatniczej.
W korespondencji wysyłanej przez sprzedawców energii, np. o zaległych płatnościach oraz zamiarze wstrzymania dostaw energii elektrycznej, podawany jest numer klienta, numer faktury/dokumentu wraz z terminem płatności i kwotą do zapłaty. Takie wiadomości można w łatwy sposób zweryfikować. Pomagają w tym zdalne narzędzia, dostępne u danych sprzedawców, które pozwalają w każdej chwili sprawdzić podstawowe dane, takie jak np. kwota do zapłaty czy numer konta.
- wiadomość od nieznanego nadawcy,
- treść wiadomości wywołująca potrzebę natychmiastowej reakcji - np. przelewu,
- wiadomość zawierająca nieznany link,
- treść wiadomości zawierająca błędy stylistyczne i ortograficzne.
- pozyskaniem przez oszustów danych osobowych, danych karty płatniczej itp.,
- zainfekowaniem komputera lub telefonu złośliwym oprogramowaniem.
Pamiętaj:
- uważnie weryfikuj informacje otrzymywane drogą elektroniczną,
- z ostrożnością podchodź do wiadomości od nieznanych nadawców,
- nie podawaj swoich danych osobowych,
- nie otwieraj nieznanych linków, które prowadzą do podejrzanych stron internetowych.
Zgłoszenia oszustw lub cyberprzestępstw można dokonać w następujących miejscach:
- Policja lub prokuratura
Najbardziej formalny sposób zgłoszenia oszustwa. Można to zrobić osobiście w najbliższej jednostce Policji lub prokuratury właściwej dla miejsca, w którym doszło do oszustwa, telefonicznie lub online za pomocą formularza na stronie Gov.pl. - CERT Polska
W przypadku oszustw internetowych, np. związanych z phishingiem, można zgłosić incydent na stronie www.incydent.cert.pl. - Rzecznik Praw Konsumenta
Rzecznik może pomóc w sporach z przedsiębiorstwami energetycznymi. Pomoc można uzyskać również u powiatowych/miejskich rzeczników konsumentów lub w organizacjach konsumenckich.