Urząd Regulacji Energetyki - wersja tekstowa
Autor: Ryszard Taradejna
Biuletyn URE 3/2000
Ryszard Taradejna
Autor jest dyrektoremBiura Prawnego URE
Biuletyn URE 3/2000
Świadectwa Kwalifikacyjne
- O problemie ważności świadectw kwalifikacyjnych wydanych na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne1) pisałem już kilkakrotnie2). Nie wracałbym do tego tematu gdyby nie fakt, że do Urzędu Regulacji Energetyki dotarły kopie pism, rozesłanych przez jedno z działających w środowisku energetycznym stowarzyszeń naukowo-technicznych, przy którym działają komisje kwalifikacyjne. W pismach tych, adresowanych m. in. do przedsiębiorstw energetycznych, znalazły się również następujące stwierdzenia:
- "(...) posiadane przez Pańskich Pracowników świadectwa kwalifikacyjne tracą swoją ważność (podkreślenia - RT) z dniem 31.12.99 r., gdyż zostały wydane po 4 czerwca 1998 r. to znaczy w okresie "ciszy legislacyjnej". Komisje kwalifikacyjne działały w dobrej wierze także po wygaśnięciu dawnych przepisów wykonawczych, a przed powołaniem nowych komisji kwalifikacyjnych przez URE (...)",
- "świadectwa wydane w okresie "ciszy legislacyjnej" tzn. wydane po wygaśnięciu dawnych przepisów, a przed powołaniem KK przez URE, były wydawane w dobrej wierze, spełniły więc swoją rolę umożliwiając działalność wielu przedsiębiorstw, jednak w świetle prawa są one nieważne (...)".
W pierwszym z cytowanych pism znalazły się aż dwa nieprawdziwe stwierdzenia. Otóż świadectwa kwalifikacyjne wydane po 4 czerwca 1998 r. przez "stare" komisje kwalifikacyjne były nieważne od samego początku, więc nie mogły również "utracić" ważności w jakimkolwiek późniejszym terminie, w tym także z dniem 31 grudnia 1999 r. Nadto, "dobra wiara", o której mowa w obydwu pismach, nie ma w tej sprawie żadnego przymiotu prawnego.
Problem zachowania pod rządami ustawy - Prawo energetyczne mocy obowiązującej przez świadectwa kwalifikacyjne wydane na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów reguluje jeden z przepisów przejściowych tej ustawy, a mianowicie art. 70 ust. 2. Przypomnijmy więc, że przepis ten w pierwotnym brzmieniu stanowił, iż "świadectwa kwalifikacyjne wydane na postawie przepisów dotychczasowych zachowują moc przez okres ich ważności, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 1999 r.". Obecnie, po nowelizacji, dokonanej ustawą z dnia 10 września 1999 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne (Dz. U. Nr 88, poz. 980) przepis ten otrzymał brzmienie: "zaświadczenia kwalifikacyjne wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują moc przez okres w nich oznaczony".Istotą regulacji zawartej w art. 70 ust. 2 (zarówno w pierwotnym jak i w obecnym brzmieniu) było więc zachowanie mocy obowiązującej zaświadczeń kwalifikacyjnych po wejściu w życie ustawy - Prawo energetyczne. Ale należy pamiętać, że "zachować moc" mogą tylko te dokumenty, które ją posiadały."Przepisami dotychczasowymi", w rozumieniu art. 70 ust. 2, są przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o gospodarce energetycznej3) (w szczególności art. 32) i przepisy wykonawcze do tej ustawy. Tak więc zachowały moc obowiązującą zaświadczenia kwalifikacyjne wydane na podstawie tych przepisów przed wejściem w życie ustawy - Prawo energetyczne.
Należy jednak uwzględnić, że w myśl art. 70 ust. 1 Prawa energetycznego "przepisy wykonawcze wydane i utrzymane w mocy na podstawie ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o gospodarce energetycznej (...) pozostają w mocy do czasu zastąpienia ich przepisami wydanymi na podstawie niniejszej ustawy o ile nie są sprzeczne z jej przepisami, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy od dnia jej wejścia w życie". Ponieważ Prawo energetyczne weszło w życie z dniem 5 grudnia 1997 r., dotychczasowe przepisy mogły obowiązywać nie dłużej niż do 4 czerwca 1998 r. (chyba że wcześniej zostałyby zastąpione nowymi przepisami). Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 54 ust. 6 Prawa energetycznego, Minister Gospodarki wydał rozporządzenie z dnia 16 marca 1998 r. w sprawie wymagań kwalifikacyjnych dla osób zajmujących się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci oraz trybu stwierdzania tych kwalifikacji, rodzajów instalacji i urządzeń, przy których eksploatacji wymagane jest posiadanie kwalifikacji, jednostek organizacyjnych, przy których powołuje się komisje kwalifikacyjne, oraz wysokości opłat pobieranych za sprawdzenie kwalifikacji4), które weszło w życie dopiero w dniu 16 sierpnia 1998 r. Oznacza to, że dotychczasowe przepisy obowiązywały do dnia 4 czerwca 1998 r. (stosownie do art. 70 ust. 1 in fine) i tylko do tego dnia mogły działać komisje kwalifikacyjne powołane na podstawie tych przepisów.Konsekwencją tego faktu jest stwierdzenie, że z upływem 4 czerwca 1998 r. dotychczasowe komisje przestały istnieć, więc po tym dniu nie mogły już wystawiać żadnych zaświadczeń. Oznacza to, że "zaświadczenia" wystawione po 4 czerwca 1998 r. były wystawione przez osoby do tego nie uprawnione, a więc nieważne od samego początku. Dodajmy, że "dobra wiara" członków byłych komisji kwalifikacyjnych (na co powołano się w obu cytowanych na wstępie pismach stowarzyszenia naukowo-technicznego) nie ma w tej sprawie żadnego waloru prawnego, powodującego "legalizację" działań osób, które działały "w imieniu" nie istniejących już organów. Wypada zauważyć, że utrata mocy obowiązującej tych przepisów nastąpiła po upływie jednego roku od dnia ogłoszenia ustawy - Prawo energetyczne i po upływie 6 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, więc byli członkowie byłych komisji nie mogą nawet tłumaczyć się nieświadomością zmiany stanu prawnego, tym bardziej, że oba przepisy przejściowe zamieszczone zostały w tym samym artykule.
Skoro zaświadczenia kwalifikacyjne wydane po4 czerwca 1998 r. przez byłych członków nie istniejących już komisji były nieważne od samego początku, to niemogły one "utracić" swojej ważności z dniem 31 grudnia 1999 r. Jednakże przywołanie tej daty w pierwszym z cytowanych pism może niezorientowanemu czytelnikowi sugerować, że wpływ na ważność omawianych zaświadczeń wywarła nowelizacja art. 70 ust. 2 Prawa energetycznego, w którym data ta występowała.Powtórzmy więc, że jedną z intencji cytowanego art. 70 ust. 2, w pierwotnym brzmieniu, było skrócenie - do31 grudnia 1999 r. - mocy obowiązującej wydanych wcześniej zaświadczeń, jeżeli zamieszczona w nich data wskazywała okres dłuższy. Po nowelizacji, dokonanej ustawą z dnia 10 września 1999 r. przepis ten (w cytowanym wyżej brzmieniu) nie zawiera już takiego ograniczenia. Tym bardziej więc zmiana ta nie mogła mieć żadnego wpływu na "przywrócenie" ważności - na okres do 31 grudnia 1999 r. - świadectwom kwalifikacyjnym wydanym nielegalnie.
* * *
Cytowane wyżej rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 16 marca 1998 r. w sprawie wymagań kwalifikacyjnych dla osób zajmujących się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci oraz trybu stwierdzania tych kwalifikacji, rodzajów instalacji i urządzeń, przy których eksploatacji wymagane jest posiadanie kwalifikacji, jednostek organizacyjnych, przy których powołuje się komisje kwalifikacyjne, oraz wysokości opłat pobieranych za sprawdzenie kwalifikacji zostało znowelizowane rozporządzeniem z dnia 20 stycznia 2000 r., które zostało ogłoszone w Dz. U. Nr 15, pod poz. 187 i weszło w życie 22 marca 2000 r. (patrz str. 36 - red. Biuletynu URE).W ¤ 6 skreślono ust. 2, który upoważniał kierowników jednostek organizacyjnych, przy których działają komisje kwalifikacyjne, do określenia szczegółowego zakresu wymagań dla osób egzaminowanych. Tak więc zakres egzaminu określa bezpośrednio ¤ 6 rozporządzenia. W ¤ 8 pkt 1 doprecyzowano, że stawiany kandydatom na przewodniczących komisji kwalifikacyjnych i ich zastępców wymóg posiadania co najmniej pięcioletniego stażu pracy dotyczy stażu przy eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci energetycznych. W wyniku zmiany ¤ 9 ust. 1 - przewodniczącym zespołu egzaminacyjnego może być nie tylko przewodniczący komisji i jego zastępca, ale także inny członek komisji - jeżeli spełnia wymagania przewidziane dla przewodniczącego. Opłata za przeprowadzenie egzaminu (¤ 14 ust. 1 w nowym brzmieniu) pobierana będzie od osób kierujących wniosek w tej sprawie - w wysokości 10% najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników, ogłaszanego przez ministra właściwego do spraw pracy, obowiązującego w dniu złożenia wniosku. Kilku zmian dokonano także w załączniku do rozporządzenia.
* * *
Projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne, nad którym trwają zaawansowane prace legislacyjne w Sejmie, przewiduje m. in. zmianę art. 54. Zmiana ta sprowadza się do wprowadzenia kadencyjności komisji kwalifikacyjnych (3 lata) oraz określenia przypadków, w których można odwołać członka komisji przed upływem kadencji.
1) (Dz.U. z 1997 r. Nr 54, poz 348 i Nr 158, poz 1042, z 1998 r. Nr 94, poz. 594, Nr 106, poz 668 i Nr162, poz.1126 oraz z 1999 r. Nr 88, poz. 1042 i Nr 110, poz 1255).
2) Por.: "Odnawianie świadectw kwalifikacyjnych" , "Gazeta Samorządowa" Nr 16/17 z 16-28 czerwca 1999 r.: "Dłuższy żywot świadectw kwalifikacyjnych" , Biuletyn Urzędu Regulacji Energetyki Nr 1 z 3 stycznia 2000 r.
3) Dz.U. z 1984 r. Nr 21, poz. 96 z późn. zm.
4) Dz.U. z 1998 r. Nr 59, poz 377.
7 marca 2000
Data modyfikacji : dn. 21 sierpnia 1970
Zawartość działu
|
|
|
|
ostatnia aktualizacja serwisu: 27.08.2008
liczba osób, które odwiedziły nasz serwis: 4.635.413
Urząd Regulacji Energetyki - wersja tekstowa
redakcja serwisu
© 1998-2008 Urząd Regulacji Energetyki - wersja tekstowa.
Wszelkie prawa zastrzeżone.
Przy wykorzystywaniu materiałów wymagane jest podanie źródła.