Joanna Kędzia
Autorka jest pracownikiem Biura Prawnego URE
Biuletyn URE 2/2002
Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne, do postępowania przed Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki (Prezes URE) stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże odwołanie od decyzji Prezesa URE lub zażalenie na postanowienie służy do Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu antymonopolowego (art. 30 ust. 2 - 4). Z kolei skargi na bezczynność tego organu składa się do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Fakt, iż do decyzji wydanych przez Prezesa URE stosuje się i przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, powoduje wiele niejasności dotyczących wyboru właściwego trybu postępowania.
I tak, jeszcze do niedawna nie było wiadome, do którego z sądów: Naczelnego Sądu Administracyjnego czy Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu antymonopolowego, można złożyć skargę na bezczynność Prezesa URE (gdyby taki zarzut chciało postawić np. przedsiębiorstwo energetyczne). Oba sądy konsekwentnie odrzucały kierowane do nich skargi. Dopiero w dniu 6 grudnia 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał postanowienie (sygn. akt II SAB 174/00), w którym uznał się za właściwy do rozpatrywania tych spraw (szerzej pisano o tym w Biuletynie Urzędu Regulacji Energetyki Nr 4/2001).
Następna wątpliwość dotyczyła właściwości ośrodków zamiejscowych Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozpatrywania takich skarg.
W dniu 5 września 2001 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach wpłynęła skarga na bezczynność Prezesa URE - Południowego Oddziału Terenowego z siedzibą w Katowicach, złożona przez osobę mającą miejsce zamieszkania w województwie śląskim. Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach w dniu 10 stycznia 2002 r. wydał postanowienie o sygn. II SAB/Ka 64/01, w którym uznał się za niewłaściwy i postanowił przekazać sprawę według właściwości Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził m.in.: -Zgodnie z treścią Rozdziału 4 i art. 21 ust.1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. Nr 54, poz. 348 ze zm. - zwanej dalej Prawem energetycznym), organem do spraw regulacji gospodarki paliwami i energią jest na gruncie tej ustawy Prezes Urzędu Regulacji Energetyki w Warszawie - jako centralny organ administracji rządowej. Do zakresu kompetencji i obowiązków tego organu należy m.in. zgodnie z treścią art. 23 ust. 2 pkt 5 Prawa energetycznego rozstrzyganie sporów w zakresie określonym w art. 8 ust. 1, który to spór stanowi przedmiot niniejszej sprawy. Z żadnego przepisu omawianej ustawy nie wynika aby organami administracji publicznej, upoważnionymi do wydawania we własnym imieniu orzeczeń w toczących się na podstawie tej ustawy postępowaniach administracyjnych byli dyrektorzy oddziałów URE [podkreślenie - J. K.]. Możliwości w tym względzie nie przewiduje również zawarta w art. 22 ust. 2 Prawa energetycznego delegacja do wydania przez Radę Ministrów przepisów wykonawczych. Z przepisów tych, tj. z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowego zasięgu terytorialnego i właściwości rzeczowej Oddziału Centralnego i oddziałów terenowych Urzędu Regulacji Energetyki (Dz. U. Nr 162, poz. 1141), wynika przy tym, iż dyrektorzy oddziałów terenowych mogą wydawać decyzje administracyjne jedynie po uzyskaniu odrębnego upoważnienia od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Nawet jednak wówczas będą oni działali w jego imieniu (z upoważnienia).
W konsekwencji, skoro organem administracji publicznej w rozumieniu art. 35 § 1 kpa jest w niniejszej sprawie Prezes Urzędu Regulacji Energetyki w Warszawie, to tylko w odniesieniu do niego może być wniesiona skarga na bezczynność na podstawie art. 17 ustawy o NSA. Skarga dotyczy zatem centralnego organu administracji rządowej mającego siedzibę w Warszawie. Zgodnie więc z treścią § 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 24 listopada 1998 r. w sprawie utworzenia ośrodków zamiejscowych Naczelnego Sądu Administracyjnego, określenia ich siedzib oraz właściwości miejscowej i rzeczowej (Dz. U. Nr 145, poz. 940) podlega ona rozpoznaniu przez NSA w Warszawie [pokreślenie - J. K.].-.
Rozstrzygnięcie to jest zgodne z wnioskiem uczestniczących w rozprawie przedstawicieli Prezesa URE.