Na podstawie art. 54 ust. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. Nr 54, poz. 348 i Nr 158, poz. 1042) zarządza się, co następuje:
§ 1. Rozporządzenie określa:
1) wymagania kwalifikacyjne dla osób zajmujących się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci oraz tryb stwierdzania tych kwalifikacji,§ 2. Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do osób zatrudnionych przy eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci:
2) rodzaje urządzeń, instalacji i sieci, przy których eksploatacji wymagane jest posiadanie kwalifikacji,
3) jednostki organizacyjne, przy których powołuje się komisje kwalifikacyjne,
4) wysokość opłat za sprawdzenie kwalifikacji.
1) w zakładach górniczych w zakresie uregulowanym przepisami prawa geologicznego i górniczego,§ 3. Rodzaje urządzeń, instalacji i sieci, przy których eksploatacji wymagane jest posiadanie kwalifikacji, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
2) związanych z ruchem drogowym, lotniczym, żeglugą śródlądową i morską w zakresie uregulowanym odrębnymi przepisami.
§ 4. Nie wymaga się potwierdzenia posiadania kwalifikacji przy eksploatacji w zakresie obsługi urządzeń i instalacji:
1) w gospodarstwach domowych i rolnych,§ 5. 1. Eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci mogą zajmować się osoby, które spełniają wymagania kwalifikacyjne dla następujących stanowisk pracy:
2) w zakładach eksploatujących:a) urządzenia elektryczne niskiego napięcia (o napięciu poniżej 1 kV) i o określonej w umowie sprzedaży mocy maksymalnej do 20 kW,
b) urządzenia, instalacje o mocy cieplnej zainstalowanej do 50 kW.
1) dozoru do których zalicza się stanowiska pracowników technicznych i innych osób kierujących czynnościami osób wykonujących prace w zakresie: obsługi, konserwacji, napraw, kontrolno-pomiarowym i montażu oraz stanowiska osób sprawujących nadzór nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci,2. Prace, o których mowa w ust. 1, dotyczą wykonywania następujących czynności:
2) eksploatacji do których zalicza się stanowiska osób wykonujących prace w zakresie określonym w pkt 1.
1) w zakresie obsługi czynności mających wpływ na zmiany parametrów pracy obsługiwanych urządzeń, instalacji i sieci przy zachowaniu wymagań bezpieczeństwa i ochrony środowiska,3. Wykaz stanowisk pracy osób, o których mowa w ust. 1, ustala pracodawca.
2) w zakresie konserwacji czynności związanych z zabezpieczeniem i utrzymaniem należytego stanu technicznego urządzeń, instalacji i sieci,
3) w zakresie napraw czynności związanych z usuwaniem usterek, uszkodzeń oraz remontów urządzeń, instalacji i sieci w celu doprowadzenia ich do wymaganego stanu technicznego,
4) w zakresie kontrolno-pomiarowym czynności niezbędnych dla dokonania oceny stanu technicznego i sprawności energetycznej urządzeń, instalacji i sieci,
5) w zakresie montażu czynności niezbędnych do zainstalowania oraz przyłączania urządzeń, instalacji i sieci.
§ 6. 1. Wymagania kwalifikacyjne dla osób zajmujących się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci obejmują znajomość:
1) przez osoby na stanowiskach dozoru:2. Na podstawie zakresu wymagań kwalifikacyjnych, określonego w ust. 1, kierownik jednostki organizacyjnej, przy której działa komisja kwalifikacyjna, określa szczegółowy zakres wymagań dla osób egzaminowanych.a) przepisów w zakresie przyłączania urządzeń i instalacji do sieci, dostarczania paliw i energii oraz dysponowania mocą,2) przez osoby na stanowiskach eksploatacji:
b) przepisów i zasad postępowania przy programowaniu pracy sieci, instalacji i urządzeń z uwzględnieniem zasad racjonalnego użytkowania paliw i energii,
c) przepisów w zakresie eksploatacji, wymagań w zakresie prowadzenia dokumentacji technicznej i eksploatacyjnej oraz stosowania instrukcji eksploatacji sieci, instalacji i urządzeń,
d) przepisów dotyczących budowy sieci, urządzeń i instalacji oraz norm i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać te sieci, instalacje i urządzenia,
e) przepisów w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz bezpieczeństwa pożarowego, z uwzględnieniem udzielania pierwszej pomocy oraz wymagań ochrony środowiska,
f) zasad postępowania w razie awarii, pożaru lub innego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu urządzeń przyłączonych do sieci,
g) zasad dysponowania mocą urządzeń przyłączonych do sieci,
h) zasad wykonywania prac kontrolno-pomiarowych i montażowych,a) zasad budowy, działania oraz warunków technicznych obsługi urządzeń, instalacji i sieci energetycznych,
b) zasad eksploatacji oraz instrukcji eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci energetycznych,
c) ogólnych zasad racjonalnej gospodarki energetycznej,
d) warunków wykonywania prac kontrolno-pomiarowych i montażowych,
e) zasad i wymagań bezpieczeństwa pracy i bezpieczeństwa przeciwpożarowego oraz umiejętności udzielania pierwszej pomocy,
f) instrukcji postępowania w razie awarii, pożaru lub innego zagrożenia bezpieczeństwa obsługi lub otoczenia.
§ 7. 1. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki powołuje komisje kwalifikacyjne:
1) u przedsiębiorcy zatrudniającego co najmniej 100 osób na stanowiskach objętych wykazem, o którym mowa w 5 ust. 3,2. Właściwi ministrowie, o których mowa w art. 54 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. Nr 54, poz. 348 i Nr 158, poz. 1042), powołują komisje kwalifikacyjne w podległych im jednostkach.
2) przy stowarzyszeniach naukowo-technicznych.
§ 8. W skład komisji kwalifikacyjnej wchodzą:
1) przewodniczący i zastępca przewodniczącego, posiadający wykształcenie wyższe, odpowiadające specjalności osób egzaminowanych, i co najmniej pięcioletni staż pracy,§ 9. 1. Komisja kwalifikacyjna przeprowadza egzamin na stwierdzenie kwalifikacji w zespołach, zwanych dalej zespołami egzaminacyjnymi, złożonych co najmniej z trzech osób, w tym przewodniczącego lub jego zastępcy.
2) co najmniej czterech członków z wykształceniem technicznym, odpowiadającym specjalności osób egzaminowanych,
3) sekretarz komisji.
§ 10. Spełnienie wymagań kwalifikacyjnych stwierdza się na podstawie egzaminu obejmującego sprawdzenie znajomości zagadnień wymienionych w 6, z uwzględnieniem rodzaju pracy osoby ubiegającej się o stwierdzenie kwalifikacji i rodzaju eksploatowanych przez nią sieci, urządzeń i instalacji energetycznych.
§ 11. 1. Egzamin przeprowadza się na wniosek osoby zainteresowanej lub na wniosek pracodawcy zatrudniającego osobę prowadzącą eksploatację sieci, urządzeń i instalacji energetycznych.
2. Wniosek o sprawdzenie kwalifikacji, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać:
1) dane personalne osoby ubiegającej się o potwierdzenie kwalifikacji,3. Do wniosku należy dołączyć potwierdzenie dokonania opłaty za egzamin.
2) nazwę zakładu pracy, tytuł zawodowy, zajmowane stanowisko, okresy odbytej praktyki z zakresu dozoru błąd eksploatacji,
3) wskazanie rodzaju kwalifikacji, o które ubiega się wnioskujący.
§ 12. 1. Komisja kwalifikacyjna, na podstawie uzyskanego przez osobę zainteresowaną pozytywnego wyniku egzaminu, wydaje świadectwo kwalifikacyjne według ustalonego wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia.
2. Zmiana miejsca zatrudnienia nie powoduje utraty ważności świadectwa kwalifikacyjnego, o którym mowa w ust. 1.
§ 13. 1. Sprawdzenie spełnienia wymagań kwalifikacyjnych na podstawie egzaminu powtarza się okresowo co 5 lat, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. W razie stwierdzenia, że eksploatacja urządzeń, instalacji i sieci jest prowadzona niezgodnie z obowiązującymi przepisami, sprawdzenie, o którym mowa w ust. 1, powtarza się na wniosek pracodawcy, inspektora pracy, Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki lub innego organu właściwego w sprawach regulacji gospodarki paliwami i energią.
§ 14. 1. Za przeprowadzenie egzaminu na stwierdzenie kwalifikacji, o których mowa w rozporządzeniu, pobierane są od osób kierujących wniosek opłaty egzaminacyjne w wysokości 15% najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników, obowiązującego w dniu złożenia wniosku.
2. Jeżeli osoba zainteresowana nie przystąpiła do egzaminu z przyczyn od niej niezależnych, na jej wniosek przewodniczący komisji kwalifikacyjnej wyznacza następny termin egzaminu lub zarządza zwrot opłaty egzaminacyjnej.
§ 15. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Grupa 1. Sieci, urządzenia i instalacje energetyczne wytwarzające, przesyłające i zużywające energię elektryczną: z dnia16 marca 1998 r. (poz. 377)
Rodzaj urządzeń, instalacji i sieci energetycznych
1) urządzenia prądotwórcze przyłączone do krajowej sieci elektroenergetycznej bez względu na napięcie znamionowe,Grupa 2. Urządzenia zużywające ciepło, paliwa stałe i płynne oraz przetwarzające i przesyłające ciepło:
2) sieci, urządzenia i instalacje o napięciu do 1 kV, z wyjątkiem urządzeń i instalacji wymienionych w 4 rozporządzenia,
3) sieci, urządzenia i instalacje o napięciu znamionowym wyższym od 1 kV,
4) zespoły prądotwórcze o mocy łącznie od 20 kW wzwyż,
5) urządzenia elektrotermiczne,
6) urządzenia do elektrolizy,
7) sieci elektrycznego oświetlenia ulicznego,
8) elektryczna sieć trakcyjna,
9) elektryczne urządzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym,
10) aparatura kontrolno-pomiarowa oraz urządzenia i instalacje automatycznej regulacji, sterowania i zabezpieczeń urządzeń i instalacji wymienionych w pkt 1-9,
11) urządzenia techniki wojskowej lub uzbrojenia,
12) urządzenia ratowniczo-gaśnicze i ochrony granic.1) kotły parowe i wodne o mocy od 50 kW wzwyż wraz z urządzeniami pomocniczymi,Grupa 3. Sieci, urządzenia i instalacje gazowe, służące do wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, magazynowania i zużywające paliwa gazowe:
2) sieci i instalacje cieplne wraz z urządzeniami pomocniczymi o przesyle ciepła powyżej 50 kW,
3) turbiny parowe i wodne o mocy od 20 kW wzwyż wraz z urządzeniami pomocniczymi,
4) przemysłowe urządzenia odbiorcze pary i gorącej wody powyżej 50 kW,
5) urządzenia wentylacji, klimatyzacji i chłodnicze o mocy ponad 10 kW każde, z wyjątkiem urządzeń i instalacji wymienionych w 4 i 5 rozporządzenia,
6) pompy, ssawy, wentylatory i dmuchawy o mocy powyżej 20 kW każda,
7) sprężarki i instalacje sprężonego powietrza o mocy powyżej 20 kW,
8) urządzenia do składowania, magazynowania i rozładunku paliw o pojemności ponad 100 Mg,
9) piece przemysłowe o mocy ponad 50 kW,
10) aparatura kontrolno-pomiarowa i urządzenia automatycznej regulacji do urządzeń i instalacji wymienionych w pkt 1-9,
11) urządzenia techniki wojskowej lub uzbrojenia,
12) urządzenia ratowniczo-gaśnicze i ochrony granic.1) urządzenia do produkcji paliw gazowych, generatory gazu,
2) urządzenia do przetwarzania i uzdatniania paliw gazowych, rozkładnie paliw gazowych, urządzenia przeróbki gazu ziemnego, oczyszczalnie gazu, rozprężalnie i rozlewnie gazu płynnego, odazotownie, mieszalnie,
3) urządzenia do magazynowania paliw gazowych,
4) sieci gazowe przesyłowe o ciśnieniu wyższym od 0,4 MPa (gazociągi, stacje gazowe, tłocznie gazu),
5) sieci gazowe rozdzielcze o ciśnieniu do 0,4 MPa włącznie (gazociągi i punkty redukcyjne, stacje gazowe),
6) urządzenia, instalacje i przybory gazowe o ciśnieniu do 5 kPa włącznie,
7) urządzenia, instalacje i przybory gazowe o ciśnieniu powyżej 5 kPa,
8) przemysłowe odbiorniki paliw gazowych o mocy powyżej 35 kW,
9) turbiny gazowe,
10) aparatura kontrolno-pomiarowa, urządzenia sterowania do sieci, urządzeń i instalacji wymienionych w pkt 1-9.
Załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Gospodarki*) Zbędne skreślić z dnia16 marca 1998 r. (poz. 377)
WZÓR ŚWIADECTWA KWALIFIKACYJNEGO
........................................................................ (nazwa i siedziba komisji)ŚWIADECTWO KWALIFIKACYJNE Nr ................... uprawniające do zajmowania się i eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci na stanowisku: dozoru, eksploatacji*) Komisja Kwalifikacyjna, działając zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 16 marca 1998 r. w sprawie wymagań kwalifikacyjnych dla osób zajmujących się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci oraz trybu stwierdzania tych kwalifikacji, rodzajów instalacji i urządzeń, przy których eksploatacji wymagane jest posiadanie kwalifikacji, jednostek organizacyjnych, przy których powołuje się komisje kwalifikacyjne, oraz wysokość opłat pobieranych za sprawdzenie kwalifikacji (Dz. U. Nr 59, poz. 377), na podstawie wyniku egza- minu złożonego w dniu ........................................ i protokołu nr..........................................stwierdza się, że Pan(Pani) ............................................................................... legitymujący/a się numerem ewidencyjnym PESEL ........................................ spełnia wymagania kwalifikacyjne do wykonywania pracy na stanowisku: dozoru, eksploatacji*) w zakresie: obsługi, konserwacji, napraw, kontrolno-pomiarowym, montażowym*) dla następują- cych urządzeń, instalacji i sieci .............................................................. ................................ ............................ ........................................................................ ................................................................................................. .......................................................................................................................................................................... (wyszczególnić rodzaje zgodnie z protokołem egzaminu) Świadectwo jest ważne do dnia ....................................
m.p. ...................................... ...................................... (data i miejsce wystawienia) podpis przewodniczącego komisji
(pieczęć imienna)