Moc zainstalowana elektrowni krajowych na koniec 2004 r. wynosiła 34 715 MW, w tym 32 162 MW w elektrowniach zawodowych (21 138 MW na węglu kamiennym, 8 856 MW na węglu brunatnym i 2 168 MW w elektrowniach wodnych) oraz 2 553 MW w elektrowniach przemysłowych. W porównaniu z 2003 r. nastąpił niewielki jej spadek, tj. o 0,3%, przy czym należy odnotować, że zmniejszenie mocy zainstalowanej nastąpiło w elektrowniach zawodowych na węglu brunatnym (o 4,8%), natomiast w przypadku pozostałych elektrowni nastąpił wzrost tej mocy.
Średnie roczne zapotrzebowanie na moc w 2004 r. wyniosło 19 512 MW i wzrosło o 599 MW, tj. o 3,2% w stosunku do 2003 r. Maksymalne zapotrzebowanie wyniosło 23 108 MW (wystąpiło 23 grudnia o godz. 17.00), zaś minimalne – 10 828 MW (wystąpiło 27 czerwca o godz. 5.15). Warto podkreślić, że wzrost zapotrzebowania na moc wykazał podobną tendencję, jak dla okresu 2002 - 2003, tj. 2,9%.
Tabela 1 zawiera zestawienie wybranych danych charakteryzujących pracę elektrowni zawodowych w latach 2003 i 2004 na podstawie średnich rocznych wartości ze szczytów wieczornych w dniach roboczych. Wśród przedstawionych danych warto zwrócić uwagę na znaczny spadek mocy jednostek wytwórczych, będących w postojach awaryjnych (o 20,6%), jak również ponad 10% wzrost mocy jednostek wytwórczych zaliczonych do tzw. pozostałych ubytków.
Tabela 1. Wybrane wielkości dotyczące pracy elektrowni zawodowych w latach 2003 i 2004
| Wyszczególnienie | 2003 [MW] |
2004 [MW] |
2004/2003 [%] |
| Moc osiągalna | 31 561 | 31 887 | 101,0 |
| Obciążenie | 19 468 | 19 942 | 102,4 |
| Rezerwy | 7 174 | 7 061 | 98,4 |
| Remonty kapitalne i średnie | 2 667 | 2 695 | 101,0 |
| Remonty awaryjne | 529 | 420 | 79,4 |
| Pozostałe ubytki | 1 723 | 1 905 | 110,6 |
Produkcja energii elektrycznej2)
Produkcja energii elektrycznej brutto w 2004 r. kształtowała się na poziomie 154 102 GWh i była większa o 1,6% w porównaniu do 2003 r. Z tego:
- przedsiębiorstwa wytwórcze energetyki zawodowej wyprodukowały 145 612 GWh, tj. o 1,6% więcej niż w 2003 r.,
- elektrownie przemysłowe wyprodukowały 8 052 GWh, tj. o 1,4% więcej niż w 2003 r.,
- pozostałe elektrownie niezależne (źródła odnawialne) wyprodukowały 438 GWh, tj. o 21,1% więcej niż w 2003 r.
Tabela 2. Struktura produkcji energii elektrycznej w 2004 r.
| Segment | Produkcja energii [GWh] |
Dynamika [%] |
Struktura wytwarzania [%] | ||
| 2003 | 2004 | 2004/2003 | 2003 | 2004 | |
| Produkcja w kraju ogółem | 151 631 | 154 102 | 101,6 | 100,0 | 100,0 |
| z tego: | |||||
| - elektrownie zawodowe | 143 328 | 145 612 | 101,6 | 94,5 | 94,5 |
| w tym: | |||||
| - elektrownie cieplne: | 140 218 | 142 069 | 101,3 | 97,8 | 97,6 |
| z tego: elektrownie spalające: | |||||
| - węgiel kamienny | 85 733 | 86 646 | 101,0 | 61,1 | 61,0 |
| - węgiel brunatny | 51 617 | 52 159 | 101,1 | 36,8 | 36,7 |
| - gaz3) | 2 868 | 3 264 | 113,8 | 2,0 | 2,3 |
| - elektrownie wodne | 3 110 | 3 462 | 111,3 | 2,2 | 2,4 |
| - elektrownie przemysłowe | 7 942 | 8 052 | 101,4 | 5,2 | 5,2 |
| z tego: | |||||
| - cieplne | 7 901 | 7 530 | 95,3 | 99,5 | 93,5 |
| - w tym: gazowe | 626 | 590 | 94,2 | 7,9 | 7,8 |
| - źródła odnawialne | 41 | 522 | 1273,2 | 0,5 | 6,5 |
| - elektrownie niezależne pozostałe | 361 | 438 | 121,1 | 0,2 | 0,3 |
Należy zauważyć, że dynamika wzrostu produkcji energii zmniejszyła się w porównaniu do lat 2002 - 2003, kiedy wynosiła 5,2%. Najwyższą dynamikę wzrostową produkcji energii elektrycznej odnotowano w przypadku elektrowni zawodowych gazowych (13,8%) oraz wodnych (11,3%), co ze względu na regulacyjny charakter tych drugich może świadczyć wyłącznie o ich częstym wykorzystywaniu w celu technicznego zbilansowania systemu elektroenergetycznego. Podobnie jak w 2003 r., 94,5% produkcji energii elektrycznej odbywało się w elektrowniach zawodowych, przy czym 61% z tej ilości wyprodukowano w elektrowniach zawodowych na węglu kamiennym, natomiast niemal 37% na węglu brunatnym. Porównując wyżej wymienione wielkości do danych za lata 2002 - 2003 należy podkreślić, że struktura ta nie uległa zasadniczym zmianom.
Krajowe zużycie energii elektrycznej4)
Krajowe zużycie energii elektrycznej brutto w 2004 r. wyniosło 144 069 GWh i było wyższe od zużycia w 2003 r. o 3 479 GWh, tj. o 2,5%. Podobnie jak zapotrzebowanie na moc, krajowe zużycie energii elektrycznej wykazało zatem tendencję wzrostową (jak dla lat 2002 - 2003, kiedy wzrosło o 3,2%) i jest związane z rozwojem gospodarczym i technicznym kraju.
Saldo wymiany energii elektrycznej z zagranicą5)
Polska jest eksporterem netto energii elektrycznej. Saldo wymiany z zagranicą w 2004 r. było ujemne i wyniosło 9 293 GWh, o 868 GWh (8,5%) mniej niż w 2003 r. Jego składniki były następujące:
- eksport 12 487 GWh, czyli o 735 GWh (5,6%) mniej niż w 2003 r.,
- import 3 194 GWh, czyli o 133 GWh (4,3%) więcej niż w 2003 r.,
przy czym w rzeczywistości:
- wypłynęło z Polski 14 605 GWh,
- wpłynęło do Polski 5 312 GWh.
Nieznaczny spadek eksportu wynikał z sytuacji na rynku nordyckim. W latach ubiegłych można było zaobserwować bardzo wysokie ceny energii elektrycznej na tym rynku, spowodowane małą produkcją energii w elektrowniach wodnych (z powodu niskiego poziomu wód w zbiornikach elektrowni wodnych). Natomiast w 2004 r. w wyniku uzupełnienia zasobów wodnych w zbiornikach akumulacyjnych elektrowni, ceny energii elektrycznej na rynku nordyckim spadły. W związku z tym ponownie obserwuje się zwiększony przepływ energii ze Szwecji do Polski podmorskim kablem prądu stałego.
Ograniczenia dostaw energii elektrycznej6)
W 2004 r. nie było ograniczeń w poborze mocy ani wyłączeń odbiorców spowodowanych brakiem mocy w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym. Dzięki korzystnemu bilansowi mocy w 2004 r. nie wprowadzano obniżek napięć dla pokrycia zapotrzebowania.
Wielkość energii elektrycznej niedostarczonej w wyniku awarii sieciowych w 2004 r. wyniosła 26 GWh i była ponad 15-krotnie wyższa niż w 2003 r. (dla przypomnienia, w 2003 r. była 5-krotnie niższa niż w 2002 r.). W listopadzie 2004 r. odnotowano w kraju wichury, które spowodowały awarie sieciowe i związane z nimi ograniczenia dostaw energii elektrycznej dla odbiorców przyłączonych do sieci spółek dystrybucyjnych.