Konsekwencją przystąpienia Polski do Unii Europejskiej jest przyjęcie kierunków rozwoju konkurencyjnego rynku energii elektrycznej i rynku gazu ziemnego, które wyznaczyły sobie Państwa Członkowskie. Kierunki te zostały określone w aktach prawnych stanowionych przez ustawodawstwo wspólnotowe.
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską gwarantuje obywatelom Europy swobodny przepływ towarów, swobodę świadczenia usług i swobodę przedsiębiorczości.
Zgodnie z postanowieniami dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r.: dyrektywy 2003/54/WE dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i dyrektywy 2003/55/WE dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego zapewnienie powyższych swobód możliwe jest jedynie w warunkach całkowicie otwartego rynku, który pozwala wszystkim odbiorcom na swobodny wybór sprzedawców energii elektrycznej i gazu ziemnego, a wszystkim sprzedawcom swobodę zaopatrywania swoich odbiorców.
Prawo swobodnego wyboru sprzedawcy przez odbiorcę (zasada TPA - Third Party Access) zostało zagwarantowane w art. 3 ust. 5 dyrektywy elektroenergetycznej i w art. 3 ust. 5 dyrektywy gazowej. Zgodnie, z tymi przepisami Państwa Członkowskie zapewniają uprawnionym odbiorcom m.in. możliwość przełączenia się do nowego sprzedawcy.
Jednocześnie w art. 20 dyrektywy elektroenergetycznej i art. 18 dyrektywy gazowej oraz w załącznikach A do dyrektyw uszczegółowiono obowiązek realizacji powyższej zasady. Z przepisów tych wynika, że Państwa Członkowskie zapewniają wdrożenie systemu dostępu strony trzeciej do systemu przesyłowego i dystrybucyjnego, opartego na opublikowanych taryfach, mającego zastosowanie do wszystkich uprawnionych odbiorców i stosowanego obiektywnie, bez dyskryminacji w odniesieniu do użytkowników systemu. Stosownie do postanowień załączników odbiorcy mają prawo do zawarcia ze sprzedawcą umowy, której warunki są uczciwe i znane z wyprzedzeniem, otrzymują powiadomienie o zmianach warunków umownych, otrzymują przejrzyste informacje o cenach i taryfach oraz o standardowych warunkach dostępu do sieci i korzystania z usług dostarczania, nie ponoszą opłat z tytułu zmiany sprzedawcy, korzystają z przejrzystych, prostych i niedrogich procedur rozpatrywania skarg.
Przepisy dyrektyw określają również termin otwarcia rynku dla poszczególnych grup odbiorców. Zgodnie z nimi odbiorcy w gospodarstwach domowych nabywają uprawnienie zakupu energii i paliw gazowych pod wybranych przez siebie sprzedawców z dniem 1 lipca 2007 r.
|
|