 |
Serwisy Informacyjne |
|
 |
Strukturalna charakterystyka rynku (2005 rok)
1. Koncentracja
Rynek gazu w Polsce charakteryzuje się wysokim poziomem koncentracji we wszystkich obszarach działalności: wydobycia, magazynowania, obrotu, przesyłania i dystrybucji.
Działalność wydobywcza realizowana jest przez jedno przedsiębiorstwo – PGNiG SA, które odpowiada za 100% krajowego wydobycia. Całkowita zdolność wydobywcza ze złóż krajowych w 2005 r. wynosiła 4 951 mln m3, w tym:
− Oddział w Sanoku: 1 961 mln m3 – wielkość ta determinowana jest wartościami ciśnień w gazociągach systemowych,
− Oddział w Zielonej Górze: 2 990 mln m3 – wielkość zależna od zapotrzebowania odbiorców na gaz.
Podobnie rzecz ma się w przypadku magazynowania. PGNiG SA nie opracowało standardowych umów na świadczenie usług magazynowych ani kodeksu magazynowego i, z wyjątkiem części pojemności magazynu w Mogilnie udostępnionej na rzecz OSP, wykorzystywało pojemność magazynową jedynie na własne potrzeby.
Tabela B1. Magazyny gazu w Polsce
|
Nazwa Podziemnego Magazynu Gazu
|
Rodzaj
|
Całkowita pojemność robocza
[mln m3]
|
Ilość gazu pobrana
z magazynu
[mln m3]
|
Ilość gazu zatłoczona do magazynu
[mln m3]
|
Stan na 31.12.05
[mln m3]
|
|
Wierzchowice
|
szczerpane złoże gazu
|
500,0
|
488,0
|
500,3
|
356,0
|
|
Brzeźnica
|
szczerpane złoże gazu
|
65,0
|
65,6
|
65,0
|
24,1
|
|
Strachocina
|
szczerpane złoże gazu
|
150,0
|
146,3
|
147,0
|
66,4
|
|
Swarzów
|
szczerpane złoże gazu
|
90,0
|
88,6
|
85,2
|
42,7
|
|
Husów
|
szczerpane złoże gazu
|
400,0
|
314,1
|
400,0
|
309,3
|
|
Mogilno
|
kawerny
|
416,7
|
302,0
|
449,0
|
327,5
|
|
RAZEM
|
|
1 621,7
|
1 404,6
|
1 646,5
|
1 126,0
|
Źródło: PGNiG SA
Działalność przesyłowa jest wykonywana przez operatora systemu przesyłowego (OSP). Od 1 lipca na mocy decyzji Prezesa URE Operatorem Systemu Przesyłowego jest przedsiębiorstwo OGP Gaz-System Sp. z o.o., działające jako jednoosobowa spółka Skarbu Państwa. W okresie 1 lipca 2004 r. − 30 czerwca 2005 r. przedsiębiorstwo to sprawowało nadzór nad eksploatacją systemu przesyłowego na podstawie Umowy o Zarządzanie Systemem Przesyłowym, zawartej z właścicielem sieci – PGNIG SA. Od lipca 2005 r. OGP Gaz-System Sp. z o.o. dysponuje majątkiem przesyłowym na podstawie Umowy Leasingu Sieci Przesyłowej, zawartej z PGNiG SA.
Działalność dystrybucyjna jest prowadzona przez sześć spółek gazownictwa należących do grupy kapitałowej PGNiG SA oraz przez inne niezależne przedsiębiorstwa gazownicze, z których sześć obsługiwało więcej niż 100 odbiorców.
Rysunek B2. Obszar działania spółek gazowych
Źródło: URE
Spółki dystrybucyjne skupione w grupie kapitałowej prowadzą działalność obrotową i dystrybucyjną oraz pełnią rolę operatorów systemu dystrybucyjnego (OSD). Z chwilą wydzielenia OSD, tj. najpóźniej do 30 czerwca 2007 r., nastąpi w tych spółkach rozdzielenie działalności dystrybucyjnej od działalności obrotu pod względem formy prawnej.
Sprzedaż do przedsiębiorstw zajmujących się obrotem (pośredników) jest prowadzona głównie przez jedno przedsiębiorstwo – PGNiG SA − oraz częściowo przez spółki dystrybucyjne. Sprzedaż gazu na rynku hurtowym w 2005 r. wyniosła 8 mld m3, z czego zaledwie 1,4% zakupiły podmioty inne niż spółki dystrybucyjne. Sprzedaż spółek dystrybucyjnych do odbiorców hurtowych wyniosła niespełna 19 mln m3, co stanowi 0,2% całkowitej ich sprzedaży. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że spółki gazownictwa sprzedawały gaz przede wszystkim między sobą.
Tabela B2. Sprzedaż do odbiorców hurtowych w 2005 r. w mln m3
|
|
Kupujący
|
Razem
|
|
spółki
dystrybucyjne
|
inni odbiorcy
hurtowi
|
|
Sprzedawca
|
PGNiG SA
|
7 862,3
|
112,7
|
7 975,0
|
|
Spółki dystrybucyjne
|
17,5
|
1,2
|
18,7
|
|
Razem
|
7 879,8
|
113,9
|
7 993,7
|
Źródło: URE na podstawie danych z PGNiG SA oraz spółek gazownictwa
Strukturę sprzedaży gazu na rynku detalicznym w 2005 r. przedstawia poniższa tabela.
Tabela B3. Struktura rynku detalicznego
|
Wyszczególnienie
|
Sprzedaż grupy kapitałowej PGNiG SA
|
W tym:
|
|
|
sprzedaż z systemu
i bezpośrednio
ze złóż
|
sprzedaż Spółek
Gazownictwa
|
|
|
RAZEM
|
13 350,4
|
5 584,0
|
7 766,4
|
|
|
1. Przemysł, w tym:
|
8 041,3
|
5 423,6
|
2 617,7
|
|
|
Zakłady azotowe
|
2 455,1
|
2 455,1
|
0,0
|
|
|
Elektrociepłownie
|
1 133,7
|
1 118,6
|
15,1
|
|
|
Ciepłownie
|
288,9
|
23,7
|
265,2
|
|
|
Inni średni odbiorcy
(o zużyciu od 1 do 25 mln m3/rok)
|
1 937,8
|
480,6
|
1 457,2
|
|
| |
|
Inni duzi odbiorcy
(o zużyciu od 1 do 25 mln m3/rok)
|
1 483,7
|
1 329,1
|
154,6
|
|
| |
|
Pozostali
|
742,1
|
16,5
|
725,6
|
|
|
2. Handel i usługi
|
1 445,0
|
31,0
|
1 414,0
|
|
|
Mali odbiorcy
(o zużyciu 1 mln m3/rok i poniżej
|
1 208,5
|
4,6
|
1 203,9
|
|
| |
|
Średni odbiorcy
(o zużyciu od 1 do 25 mln m3/rok)
|
236,5
|
26,4
|
210,1
|
|
| |
|
3. Gospodarstwa domowe
|
3 734,7
|
0,0
|
3 734,7
|
|
|
4. Eksport
|
41,8
|
41,8
|
0,0
|
|
|
5. OGP Gaz-System
|
87,6
|
87,6
|
0,0
|
|
|
|
|
|
% udział w sprzedaży
|
100
|
41,8
|
58,2
|
|
|
1. Przemysł, w tym:
|
60,2
|
40,6
|
19,6
|
|
|
Zakłady azotowe
|
18,4
|
18,4
|
0,0
|
|
|
Elektrociepłownie
|
8,5
|
8,4
|
0,1
|
|
|
Ciepłownie
|
2,2
|
0,2
|
2,0
|
|
|
Inni średni odbiorcy
(o zużyciu od 1 do 25 mln m3/rok)
|
14,5
|
3,6
|
10,9
|
|
| |
|
Inni duzi odbiorcy
(o zużyciu od 1 do 25 mln m3/rok)
|
11,1
|
10,0
|
1,2
|
|
| |
|
Pozostali
|
5,6
|
0,1
|
5,4
|
|
|
2. Handel i usługi
|
10,8
|
0,2
|
10,6
|
|
|
Mali odbiorcy
(o zużyciu 1 mln m3/rok i poniżej
|
9,1
|
0,0
|
9,0
|
|
| |
|
Średni odbiorcy
(o zużyciu od 1 do 25 mln m3/rok)
|
1,8
|
0,2
|
1,6
|
|
