Koncesja dla spółdzielni mieszkaniowej

 

Joanna Kędzia
Autorka jest pracownikiem Biura Prawnego URE

Biuletyn URE 5/2002

---

KONCESJA DLA SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ

Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Antymonopolowy oddalił odwołanie spółdzielni mieszkaniowej od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki udzielającej tej spółdzielni koncesji na wytwarzanie oraz na przesyłanie i dystrybucję ciepła (wyrok z dnia 19 czerwca 2002 r., sygn. akt XVII Ame 86/01 i 87/01).

Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne(Dz. U. Nr 54, poz. 348 z późn. zm.), uzyskania koncesji wymaga prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania, magazynowania, przesyłania i dystrybucji paliw lub energii lub obrotu nimi (z wyjątkami wskazanymi w ustawie).

Z kolei pod pojęciem działalności gospodarczej należy rozumieć - stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.) - zarobkową działalność wytwórczą, handlową, budowlaną, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły.

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (Prezes URE), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego ustalił, iż spółdzielnia mieszkaniowa w E. prowadzi działalność, która - zgodnie z powyższymi przepisami - wymaga uzyskania koncesji. Spółdzielnia sprzedaje bowiem i dystrybuuje własnymi sieciami wytworzone przez siebie ciepło odbiorcom nie będącym członkami spółdzielni, na podstawie odrębnych umów. W lipcu 2001 r. Prezes URE udzielił spółdzielni dwóch koncesji - na wytwarzanie oraz na przesyłanie i dystrybucję ciepła.

Spółdzielnia podniosła w odwołaniach od tych decyzji, iż nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie ciepłownictwa, bowiem działalność ta nie ma charakteru zarobkowego (nie jest nastawiona na osiągnięcie zysku), zatem - stosownie do treści art. 32 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne - nie obejmuje jej obowiązek uzyskania koncesji.

Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Antymonopolowy, oddalając odwołania, wyraził m.in. następujący pogląd:

-Jak słusznie uznały obie strony postępowania, definicji działalności gospodarczej szukać należy w art. 2 ust. 1 ustawy - Prawo działalności gospodarczej. Według treści tego przepisu działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy jest zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Przez działalność zarobkową rozumieć należy zarówno działalność nakierowaną na osiągnięcie zysku (opłacalności) jak i działalność non profit opartą na zasadzie racjonalnego działania (gospodarowania).

Tak więc nieosiąganie zysku z tytułu sprzedaży nadwyżek ciepła nie może przesądzać o braku po stronie Spółdzielni przymiotu prowadzenia działalności zarobkowej w sytuacji, gdy - jak sama stwierdza - prowadzona przez nią działalność w tym zakresie zmierza do pokrywania kosztów własnymi dochodami. Działalność ta wymaga zatem uczestnictwa w obrocie gospodarczym i stosowania reguł racjonalnego gospodarowania, a to pozwala przyjąć, że mieści się ona w pojęciu działalności zarobkowej, ta zaś jest jedną z cech wyróżniających działalność gospodarczą spośród innych rodzajów działalności.

Ponadto, jak Sąd ustalił na podstawie protokołu z badania dokumentów odwołującej się przez organ kontroli skarbowej (...) do dnia zaprzestania ustalania przez Ministra Finansów taryf dla ciepła, stosowała ona w rozliczeniach z odbiorcami zewnętrznymi maksymalny wskaźnik wzrostu cen ciepła w wysokości 1,07, podczas gdy ceny dla jej członków pozostały na niezmienionym niższym poziomie (...). Nie kwestionując legalności takiego postępowania Spółdzielni stwierdzić jednak należy, że wskazuje ono pośrednio na to, iż już w 1998 r. postępowała ona w obrocie profesjonalnym jak przedsiębiorca podporządkowujący swoje działania regułom opłacalności.

W związku z powyższymi ustaleniami fakt niepłacenia przez Spółdzielnię podatku dochodowego należy uznać za argument niewystarczający do przesądzenia o zasadności odwołania. Jest bowiem bardzo prawdopodobne, że otrzymanie przez nią koncesji potwierdzającej zawodowy i zarobkowy charakter prowadzonej w sposób zorganizowany i ciągły działalności polegającej na wytwarzaniu i sprzedaży ciepła stanie się podstawą do ustalenia obowiązku uiszczania tego podatku.

Udzielenie koncesji umożliwia Prezesowi URE kontrolę cen stosowanych przez Spółdzielnię w rozliczeniach z odbiorcami, co ma szczególne znaczenie dla odbiorców zewnętrznych ciepła, którzy uzyskują w ten sposób gwarancję zapobieżenia możliwości subsydiowania opłat za ciepło członków Spółdzielni opłatami z takiego samego tytułu pobieranymi od tych odbiorców.

Reasumując stwierdzić należy, że Spółdzielnia nie będąc przedsiębiorcą i nie prowadząc działalności gospodarczej w stosunkach wewnętrznych z własnymi członkami, powinna zostać uznana za przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 ust. 1 Prawa działalności gospodarczej, jeżeli faktycznie prowadzi taką działalność w stosunkach zewnętrznych z podmiotami nie będącymi jej członkami.-.