Co robić?

1. Zapoznać się z wzorem wniosku o określenie warunków przyłączenia do sieci.
2. Zapoznać się z zawartym w taryfie sposobem ustalania opłat za przyłączenie do sieci. Informacje dotyczące tych opłat można znaleźć w taryfach przedsiębiorstw energetycznych.
3. Złożyć prawidłowo wypełniony wniosek o określenie warunków przyłączenia do sieci.
4. Podpisać umowę o przyłączenie do sieci, zawierającą wszystkie istotne postanowienia.
5. W przypadku sporów powstałych na tle realizacji zapisów umowy o przyłączenie do sieci - spory rozstrzyga się zgodnie z przepisami podpisanej umowy - polubownie, we wskazanym w umowie sądzie.
6. Można obecnie poddać pod rozstrzygnięcie Sądu Arbitrażowego ds. Energetyki spór o prawa majątkowe związane z działalnością przedsiębiorstwa energetycznego, w tym w szczególności wynikające lub powstające w związku z umowami przyłączeniowymi. Pozew należy wnieść na adres: Sąd Arbitrażowy ds. Energetyki przy Izbie Energetyki Przemysłowej i Odbiorców Energii w Warszawie, ul. Poleczki 21, 02 - 822 Warszawa. Więcej informacji można uzyskać w Biurze Izby Energetyki Przemysłowej i Odbiorców Energii, tel.: 22 545 03 65, faks: 22 211 19 33, email: iep@iep.org.pl.
7. 1. W przypadku odmowy przyłączenia do sieci gazowej odbiorca może szukać pomocy w rozstrzygnięciu sporu u Prezesa URE. Działając na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, Prezes URE rozstrzyga spór powstały na tle odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci.
   2. Z udokumentowanym wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu dotyczącego odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci należy wystąpić do właściwego miejscowo oddziału terenowego URE, który rozstrzygnie spór wydając decyzję administracyjną.
      Dane teleadresowe oddziałów terenowych URE można znaleźć na stronie URE.
   3. Rozstrzygnięcie powstałego sporu następuje, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego (art. 30 ustawy - Prawo energetyczne).
   4. Rozstrzygniecie sporu następuje w formie decyzji administracyjnej, od której służy każdej ze stron odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Stan prawny

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne dostarczanie paliw gazowych odbywa się po uprzednim przyłączeniu do sieci, na podstawie umowy sprzedaży i umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji albo umowy sprzedaży.
Przez „przyłącze do sieci gazowej” rozumie się odcinek sieci¹⁾ od gazociągu zasilającego do armatury odcinającej służący do przyłączenia do sieci gazowej urządzeń lub instalacji podmiotu przyłączanego (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu gazowego).
Na podstawie art. 7 ust. 1 ww. ustawy przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych zostało zobowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie na zasadzie równoprawnego traktowania, jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania paliw, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru.
Przedsiębiorstwo energetyczne nie ma obowiązku przyłączenia do sieci, jeżeli ubiegający się o przyłączenie do sieci nie ma tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, obiektu lub lokalu, do których paliwa gazowe mają być dostarczane (art. 7 ust. 3 ww. ustawy). W takim przypadku, na wniosek podmiotu, który nie posiada tytułu prawnego do korzystania z obiektu, w którym będą używane przyłączane urządzenia, instalacje i sieci, przedsiębiorstwo energetyczne informuje go o możliwości przyłączenia do sieci, w terminie 21 dni,45 dni lub 60 dni - w zależności od grupy przyłączeniowej (§ 11 ww. rozporządzenia).
Zgodnie z § 4 ww. rozporządzenia przyłączenie podmiotu do sieci następuje na podstawie umowy o przyłączenie do sieci i po spełnieniu warunków przyłączenia do sieci, zwanych „warunkami przyłączenia”.
Podmioty ubiegające się o przyłączenie do sieci dzieli się na grupy przyłączeniowe, biorąc pod uwagę parametry sieci, standardy jakościowe paliw gazowych oraz rodzaj i wielkość przyłączanych urządzeń, instalacji i sieci (art. 7 ust. 7 ww. ustawy). Kryteria według których dzieli się podmioty ubiegające się o przyłączenie do sieci na grupy przyłączeniowe, wskazane są w § 3 ww. rozporządzenia.

Wniosek o określenie warunków przyłączenia do sieci

Podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci, zwany „wnioskodawcą”, składa w przedsiębiorstwie gazowniczym, do którego sieci ubiega się o przyłączenie, wniosek o określenie warunków przyłączenia do sieci, zwane „warunkami przyłączenia” (art. 7 ust. 3a ww. ustawy oraz § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia).
Wzór wniosku o określenie warunków przyłączenia ustala oraz udostępnia w swojej siedzibie i na stronie internetowej przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych (§ 6 ust. 3 ww. rozporządzenia).
Wniosek o określenie warunków przyłączenia do sieci, według wzoru określonego przez przedsiębiorstwo energetyczne, składa się także w przypadku zwiększenia, zapotrzebowania na moc przyłączeniową lub zmiany dotychczasowych warunków i parametrów technicznych pracy urządzeń, instalacji i sieci przyłączonego podmiotu (§ 6 ust. 4 ww. rozporządzenia).
W przypadku, gdy wniosek nie spełnia określonych wymogów, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych, w terminie 7 dni od daty wpłynięcia wniosku, wzywa wnioskodawcę do jego uzupełnienia w terminie nie krótszym niż 21 dni. Jeżeli wniosek nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, przedsiębiorstwo energetyczne pozostawia go bez rozpatrzenia (§ 6 ust. 2 ww. rozporządzenia).
Wniosek o określenie warunków przyłączenia powinien zawierać (art. 7 ust. 3b ww. ustawy oraz § 7 ww. rozporządzenia):

1. oznaczenie podmiotu ubiegającego się o przyłączenie - wnioskodawcy;
2. określenie nieruchomości, obiektu lub lokalu do którego paliwo gazowe ma być dostarczane;
3. informacje niezbędne do zapewnienia wymagań technicznych i eksploatacyjnych, o których mowa w art. 7a ww. ustawy;
4. określenie:
   1. planowanego terminu rozpoczęcia odbioru lub dostarczania paliwa gazowego;
   2. punktu wyjścia z systemu gazowego;
   3. przewidywanego rocznego zapotrzebowania na paliwa gazowe;
   4. mocy przyłączeniowej;
   5. przeznaczenia paliwa gazowego.
5. dodatkowo, poza informacjami zawartymi w pkt 1 - 4 - dla wnioskodawcy zaliczanego do grupy przyłączeniowej A i grupy przyłączeniowej B podgrupa II:
   1. określenie punktu wejścia do systemu gazowego;
   2. określenie minimalnego i maksymalnego godzinowego, dobowego oraz rocznego zapotrzebowania na paliwo gazowe, a także przewidywanej charakterystyki jego poboru;
   3. określenie wymagań w okresie rozruchu podłączonej sieci lub instalacji;
   4. określenie wymaganego ciśnienia minimalnego i maksymalnego w miejscu odbioru paliwa gazowego;
   5. określenie parametrów jakościowych paliwa gazowego lub warunków jego dostarczania, jeżeli specyfika pracy urządzeń, instalacji lub sieci wnioskodawcy umożliwia odbieranie i dostarczanie paliwa gazowego o parametrach jakościowych odmiennych niż określone w § 38 ww. rozporządzenia;
   6. informację o konieczności zapewnienia usługi nawaniania paliwa gazowego;
   7. informację o możliwości korzystania z innych źródeł energii w przypadku przerw lub ograniczeń w dostarczaniu paliwa gazowego.
6. do wniosków, o których mowa w pkt 1 - 5 należy dołączyć:
   1. oświadczenie wnioskodawcy o posiadaniu tytułu prawnego do korzystania z obiektu, w którym będą używane przyłączane urządzenia, instalacje lub sieci;
   2. plan zabudowy lub szkic sytuacyjny określający usytuowanie obiektu, w którym będą używane przyłączane urządzenia, instalacje lub sieci, względem istniejącej sieci, usytuowanie sąsiednich obiektów oraz propozycję lokalizacji punktu wyjścia z systemu gazowego.
7. dodatkowo, poza informacjami zawartymi w pkt 1 - 4 - dla wnioskodawcy zaliczanego do grupy przyłączeniowej C :
   1. przewidywanej ilości paliwa gazowego dostarczanego do sieci lub z niej odbieranego w roku, w którym ma nastąpić przyłączenie do sieci, oraz w dwóch kolejnych latach;
   2. wymaganego maksymalnego i minimalnego ciśnienia paliwa gazowego w miejscu jego dostarczania lub odbioru;
   3. minimalnego i maksymalnego godzinowego zapotrzebowania na paliwa gazowe;
   4. rodzaju paliwa gazowego dostarczanego do systemu gazowego oraz prognozy zmienności jego składu;
   5. charakterystyki pracy oraz pojemności czynnej instalacji magazynowej, w przypadku wnioskodawców będących przedsiębiorstwami energetycznymi zajmującymi się magazynowaniem paliw gazowych;
   6. w przypadku wnioskodawców będących przedsiębiorstwami energetycznymi zajmującymi się skraplaniem gazu ziemnego lub regazyfikacją skroplonego gazu ziemnego - sezonowej charakterystyki dostaw do sieci gazu z instalacji skroplonego gazu ziemnego;
   7. projekt zagospodarowania działki lub terenu sporządzony na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub na mapie jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z zaznaczonymi przyłączanymi urządzeniami, instalacjami lub sieciami.

Warunki przyłączenia do sieci

Przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych jest obowiązane wydać warunki przyłączenia w terminie ( § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia):

1. 21 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku przez wnioskodawcę zaliczanego do grupy przyłączeniowej B podgrupy I;
2. 45 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku przez wnioskodawcę zaliczanego do grupy przyłączeniowej A lub grupy przyłączeniowej B podgrupy II;
3. 60 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku przez wnioskodawcę zaliczanego do grupy przyłączeniowej C.

W przypadku, gdy wydanie warunków przyłączenia jest uzależnione od uzyskania warunków przyłączenia od innego przedsiębiorstwa energetycznego, powyższej wskazane terminy przedłuża się o okres niezbędny do uzyskania tych warunków. Przedsiębiorstwo energetyczne zobowiązane jest do niezwłocznego poinformowania wnioskodawcy o konieczności uzyskania warunków przyłączenia od innego przedsiębiorstwa energetycznego i terminie ich wydania ( § 9 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia).
Przedsiębiorstwo energetyczne jest także zobowiązane do niezwłocznego poinformowania wnioskodawcy o innym terminie wydania warunków przyłączenia, w przypadku gdy z istotnych powodów nie może być dotrzymany wyżej wskazany termin (§ 9 ust. 4 ww. rozporządzenia).
W przypadku, gdy przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych odmawia wydania warunków przyłączenia z powodu braków technicznych lub ekonomicznych, to (§ 10 ww. rozporządzenia):

1. niezwłocznie informuje wnioskodawcę o odmowie ich wydania;
2. na żądanie wnioskodawcy - przedstawia informacje o działaniach, jakie muszą być podjęte w zakresie rozbudowy sieci, aby nastąpiło przyłączenie do sieci.

Warunki przyłączenia określają w szczególności (§ 8 ww. rozporządzenia):

1. miejsce przyłączenia urządzeń, instalacji lub sieci oraz ich parametry techniczne;
2. zakres niezbędnych zmian w sieci związanych z przyłączeniem do sieci gazowej (z wyjątkiem warunków wydawanych wnioskodawcy zaliczonemu do grupy przyłączeniowej B podgrupy I, dla której warunki przyłączenia nie zawierają tych informacji) ;
3. parametry techniczne przyłącza do sieci gazowej;
4. minimalne i maksymalne ciśnienie dostarczania i odbioru paliwa gazowego;
5. wymagania dotyczące układu pomiarowego oraz miejsce jego zainstalowania;
6. moc przyłączeniową;
7. charakterystykę dostarczania i odbioru paliwa gazowego, w tym minimalne i maksymalne godzinowe, dobowe oraz roczne ilości jego dostarczania i odbioru (z wyjątkiem warunków wydawanych wnioskodawcy zaliczonemu do grupy przyłączeniowej B podgrupy I, dla której warunki przyłączenia nie zawierają tych informacji);
8. miejsce rozgraniczenia własności sieci przedsiębiorstwa energetycznego i instalacji podmiotu przyłączanego;
9. wymagania dotyczące wyposażenia stacji gazowej lub układu pomiarowego, rodzaju tego układu, a także telemetrii oraz ochrony przeciwkorozyjnej (z wyjątkiem warunków wydawanych wnioskodawcy zaliczonemu do grupy przyłączeniowej B podgrupy I, dla której warunki przyłączenia nie zawierają tych informacji).

Należy zauważyć, że przepisy prawa nie wskazują terminu, od dnia ich określenia, w jakich wydane warunki przyłączenia do sieci gazowej są ważne. Można zatem przyjąć, że jeżeli w samych warunkach przyłączenia do sieci nie znajdzie się zapis mówiący o okresie w jakim te warunki zachowują swoją ważność, to są one ważne bezterminowo.

Umowa o przyłączenie do sieci

Po złożeniu przez podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci, w przedsiębiorstwie energetycznym, do którego sieci ubiega się o przyłączenie, wniosku o określenie warunków przyłączenia do sieci oraz po przekazaniu wnioskodawcy warunków przyłączenia do sieci, może zostać podpisana umowa o przyłączenie do sieci.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 ww. ustawy, umowa o przyłączenie do sieci powinna zawierać co najmniej postanowienia określające:

1. termin realizacji przyłączenia;
2. wysokość opłaty za przyłączenie;
3. miejsce rozgraniczenia własności sieci przedsiębiorstwa energetycznego i instalacji podmiotu przyłączanego;
4. zakres robót niezbędnych przy realizacji przyłączenia;
5. wymagania dotyczące lokalizacji układu pomiarowo-rozliczeniowego i jego parametrów;
6. warunki udostępnienia przedsiębiorstwu energetycznemu nieruchomości należącej do podmiotu przyłączanego w celu budowy lub rozbudowy sieci niezbędnej do realizacji przyłączenia;
7. przewidywany termin zawarcia umowy, na podstawie której nastąpi dostarczanie paliw gazowych;
8. ilości energii przewidzianej do odbioru;
9. moc przyłączeniową;
10. odpowiedzialność stron za niedotrzymanie warunków umowy, a w szczególności za opóźnienie terminu realizacji prac w stosunku do ustalonego w umowie;
11. okres obowiązywania umowy i warunki jej rozwiązania.

Należy zauważyć, że w ww. ustawie zostały wskazane podstawowe postanowienia, jakie powinna zawierać umowa o przyłączenie do sieci. Oznacza to, że same strony umowy mogą kształtować stosunek umowny dowolnie i dodać do „podstawowych” warunków, swoje własne zapisy, np. dotyczące sposobu rozstrzygania sporów powstałych na tle realizacji warunków umowy o przyłączenie.
Przyłączany podmiot jest obowiązany umożliwić przedsiębiorstwu energetycznemu, w obrębie swojej nieruchomości budowę i rozbudowę sieci w zakresie niezbędnym do realizacji przyłączenia oraz udostępnić pomieszczenia lub miejsca na zainstalowanie układów pomiarowych, na warunkach określonych w umowie o świadczenie usługi przyłączenia do sieci (art. 7 ust. 12 ww. ustawy). Przedsiębiorstwo energetyczne jest natomiast obowiązane powiadomić przyłączany podmiot o planowanych terminach ww. prac, z wyprzedzeniem umożliwiającym przyłączanemu podmiotowi przygotowanie nieruchomości lub pomieszczeń do przeprowadzenia i odbioru tych prac (art. 7 ust. 13 ww. ustawy).

Opłata za przyłączenie do sieci

1. Za przyłączenie do sieci pobiera się opłatę ustaloną na podstawie następujących zasad (art. 7 ust. 8 ww. ustawy):
   1. za przyłączenie do sieci przesyłowej, do sieci dystrybucyjnej gazowej wysokich ciśnień, opłatę ustala się na podstawie jednej czwartej rzeczywistych nakładów poniesionych na realizację przyłączenia;
   2. za przyłączenie do sieci dystrybucyjnej gazowej, innej niż wymieniona w pkt 1, opłatę ustala się w oparciu o stawki opłat zawarte w taryfie, kalkulowane na podstawie jednej czwartej średniorocznych nakładów inwestycyjnych na budowę odcinków sieci służących do przyłączania tych podmiotów, określonych w planie rozwoju; stawki te mogą być kalkulowane w odniesieniu do wielkości mocy przyłączeniowej, jednostki długości odcinka sieci służącego do przyłączenie lub rodzaju tego odcinka;
   3. za przyłączenie sieci przedsiębiorstw energetycznych zajmujących się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych, pobiera się opłatę ustaloną na podstawie rzeczywistych nakładów poniesionych na realizację przyłączenia.
2. W przypadku gdy przedsiębiorstwo energetyczne odmówi przyłączenia do sieci z powodu braku warunków ekonomicznych, to wówczas za przyłączenie do sieci przedsiębiorstwo energetyczne może ustalić opłatę w wysokości uzgodnionej z podmiotem ubiegającym się o przyłączenie do sieci w umowie o przyłączenie do sieci (art. 7 ust. 9 ww. ustawy). Powyżej wskazane w pkt I zasady ustalania opłat za przyłączenie do sieci nie mają w takiej sytuacji zastosowania.

Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 6 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie paliwami gazowymi, przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji paliw gazowych ustala w taryfie m.in. sposób ustalania opłaty za przyłączenie do sieci przesyłowej lub dystrybucyjnej wysokich ciśnień lub stawki opłat za przyłączenie do sieci dystrybucyjnej niskich lub średnich ciśnień. Informacje dotyczące tych opłat można zatem znaleźć w taryfach przedsiębiorstw energetycznych. Taryfy przedsiębiorstw energetycznych są udostępniane odbiorcom w Biurach Obsługi Klientów, są także publikowane na stronach internetowych przedsiębiorstw oraz w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Regulacji Energetyki.

_____
¹⁾ Przez „sieci” rozumie się instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw, należące do przedsiębiorstwa energetycznego (art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo energetyczne). Sieć przesyłowa to sieć gazowa wysokich ciśnień, z wyłączeniem gazociągów kopalnianych i bezpośrednich, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu przesyłowego (art. 3 pkt 11 a ustawy - Prawo energetyczne). Sieć dystrybucyjna to sieć gazowa wysokich, średnich i niskich ciśnień, z wyłączeniem gazociągów kopalnianych i bezpośrednich, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu dystrybucyjnego (art. 3 pkt 11 b ustawy - Prawo energetyczne).