Jednym z pytań najczęściej zadawanych przez odbiorców energii jest pytanie o pozycje wyszczególnione w rachunku za energię elektryczną. Rachunki te powszechnie oceniane są przez konsumentów jako nieczytelne i przeładowane niejednoznacznymi informacjami, a opisy poszczególnych kosztów składających się na ostateczną kwotę do zapłaty, odbiorcy oceniają jako niezrozumiałe.

W odpowiedzi na liczne pytania odbiorców powstał w URE poradnikowy film edukacyjny pt. „Bądź świadom za co płacisz”. Staraliśmy się w nim wyjaśnić zasady rozliczeń za energię elektryczną i objaśnić poszczególne elementy rachunku składające się na ostateczną kwotę do zapłaty. Szczególną uwagę zwróciliśmy na koszty stałe i zmienne wchodzące w skład rachunków za prąd. Omówiona została również ważna dla odbiorców i wzbudzająca kontrowersje kwestia opłat za te okresy rozliczeniowe, w trakcie których zmianie uległy ceny i stawki.

Film powstał 26 lutego 2009 r. podczas warsztatów „ Bądź świadom za co płacisz” zorganizowanych w ramach projektu edukacyjno – informacyjnego „Odbiorca na rynku energii – co chciałby wiedzieć, a o co boi się zapytać”. Warsztaty te przeprowadzili pracownicy Południowego Oddziału Terenowego URE w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Jaworznie.

Poniżej przedstawimy krótkie zestawienie i wyjaśnienie poszczególnych elementów, które znajdują się na rozliczeniach za prąd. Więcej szczegółowych informacji znajduje się w materiale filmowym, do zapoznania się z którym serdecznie zapraszamy.

Koszty stałe w rozliczeniach za prąd to:

1. opłata abonamentowa, która pokrywa koszty obsługi klienta, czyli. np. koszty wystawienia rachunku i jego dostarczenia, systemu komputerowego do obsługi klienta, odczyty i kontrole licznika itp.
2. opłata przesyłowa stała zawierająca koszty stałe związane z funkcjonowaniem sieci, jest niezależna od ilości pobranej energii; zawiera np. koszty utrzymania sieci, remonty, płace załogi, podatki. (jej częścią jest składnik stały stawki sieciowej)

Koszty zmienne to:

1. opłata przesyłowa zmienna, która zawiera koszty zmienne związane z funkcjonowaniem sieci, jest zależna od ilości pobranej energii, są to m.in. koszty strat sieciowych
2. opłata za "energię elektryczną czynną (całodobową)" jest to cena za wykorzystaną energię (całodobową - w przypadku odbiorców korzystających z taryf jednostrefowych tzn. takich, gdzie cena energii jest stała niezależna od dnia tygodnia ani od pory dnia)
3. opłata jakościowa pokrywa koszty utrzymania równowagi systemu elektroenergetycznego - zapewnienia niezawodności oraz jakości dostaw
4. opłata przejściowa, która została wprowadzona ustawą z dn. 29 czerwca 2007 r. o zasadach pokrywania kosztów powstałych u wytwórców w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej. Stawki opłaty przejściowej dla gospodarstw domowych kalkulowane są w zależności od rocznego zużycia energii.

Opłata przesyłowa stała, przesyłowa zmienna, opłata abonamentowa oraz opłata przejściowa i jakościowa są opłatami zawartymi w taryfie dystrybutora i są zatwierdzane przez Prezesa URE dla wszystkich grup taryfowych.