Należy wyjaśnić, że rozstrzyganie sporów związanych z przerwami w dostawach energii elektrycznej, nie należy do kompetencji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki lecz należy do właściwości innego organu, o czym poniżej.

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne do kompetencji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki należy rozstrzyganie sporów, wniesionych przez stronę, a dotyczących wskazanych w tym przepisie przypadków.

Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zasada praworządności znajduje również wyraz w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym „Organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa.”

Stan prawny

I. Zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz. U z 2007 r., Nr 93, poz. 623)¹⁾ przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej świadczy usługi przesyłania lub dystrybucji tej energii na warunkach określonych w koncesji, w taryfie, w umowie o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej lub w umowie kompleksowej oraz w instrukcji i eksploatacji sieci przesyłowej/dystrybucyjnej. Usługa przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej polega na utrzymywaniu m.in. ciągłości dostarczania energii elektrycznej oraz niezawodności jej dostarczania oraz parametrów jakościowych energii elektrycznej (§ 13 ust. 3 rozporządzenia)²⁾.

II. W art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo energetyczne określono, że umowa o świadczenie usług przysyłania lub dystrybucji powinna zawierać postanowienia określające m.in.: standardy jakościowe, warunki zapewnienia niezawodności i ciągłości dostaw, parametry techniczne energii oraz wysokość bonifikaty za niedotrzymanie tych parametrów oraz standardów jakościowych obsługi odbiorców a także odpowiedzialność stron za niedotrzymanie warunków umowy.

Przedsiębiorstwo energetyczne jest zatem obowiązane dostarczać energię elektryczną zgodnie z zawartą z odbiorcą umową.

III. Na mocy przepisu § 13 ust. 4 ww. rozporządzenia przedsiębiorstwo energetyczne:

1.      powiadamia odbiorców o terminach i czasie planowanych przerw w dostarczaniu energii elektrycznej w formie, o której mowa w § 42 pkt 4 (pkt 3),

2.       jest zobowiązane do niezwłocznego przystąpienia do likwidacji awarii i usuwania zakłóceń w dostarczaniu energii elektrycznej (pkt 4).

Zgodnie z § 42ww. rozporządzenia przedsiębiorstwo energetyczne w zakresie standardów jakościowych obsługi odbiorców:

1) przyjmuje od odbiorców, przez całą dobę, zgłoszenia i reklamacje dotyczące dostarczania energii elektrycznej z sieci;

2) bezzwłocznie przystępuje do usuwania zakłóceń w dostarczaniu energii elektrycznej, spowodowanych nieprawidłową pracą sieci;

3) udziela odbiorcom, na ich żądanie, informacji o przewidywanym terminie wznowienia dostarczania energii elektrycznej przerwanego z powodu awarii w sieci;

4) powiadamia odbiorców, z co najmniej pięciodniowym wyprzedzeniem, o terminach i czasie planowanych przerw w dostarczaniu energii elektrycznej, w formie:

a)              ogłoszeń prasowych, internetowych, komunikatów radiowych lub telewizyjnych lub w inny sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie - odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym nie wyższym niż 1 kV,

b)              indywidualnych zawiadomień pisemnych, telefonicznych lub za pomocą innego środka komunikowania się - odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV;

5) informuje na piśmie, z co najmniej:

a)            tygodniowym wyprzedzeniem - odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV, o zamierzonej zmianie nastawień w automatyce zabezpieczeniowej i innych parametrach mających wpływ na współpracę ruchową z siecią,

b)            rocznym wyprzedzeniem - odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym nie wyższym niż 1 kV, o konieczności dostosowania instalacji do zmienionego napięcia znamionowego, podwyższonego poziomu prądów zwarcia, zmiany rodzaju przyłącza lub innych warunków funkcjonowania sieci,

c)      3-letnim wyprzedzeniem - odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV, o konieczności dostosowania instalacji do zmienionego napięcia znamionowego, podwyższonego poziomu prądów zwarcia lub zmianie innych warunków funkcjonowania sieci.

Na podstawie § 40 ust. 4 i ust. 5 wskazanego rozporządzenia dla podmiotów zaliczanych do grup przyłączeniowych:

1) I - III i VI - dopuszczalny czas trwania jednorazowej przerwy planowanej i nieplanowanej³⁾ w dostarczaniu energii elektrycznej z sieci oraz dopuszczalny łączny czas trwania w ciągu roku kalendarzowego wyłączeń planowanych i nieplanowanych określa umowa o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji albo umowa kompleksowa;

2) IV i V - dopuszczalny czas trwania:

a)       jednorazowej przerwy w dostarczaniu energii elektrycznej nie może przekroczyć w przypadku:

·         przerwy planowanej - 16 godzin,

·         przerwy nieplanowanej - 24 godzin;

b)        przerw w ciągu roku, stanowiący sumę czasów trwania przerw jednorazowych długich i bardzo długich⁴⁾ nie może przekroczyć w przypadku:

·         przerw planowanych - 35 godzin,

·         przerw nieplanowanych - 48 godzin;

Za nie dotrzymanie przez przedsiębiorstwo energetyczne wskazanych powyżej standardów jakościowych obsługi odbiorców, przedsiębiorstwo energetyczne ponosi sankcje finansowe.

IV. Zgodnie bowiem z § 38 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 2 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną (Dz. U z 2007 r., Nr 128, poz. 895) w przypadku niedotrzymania przez przedsiębiorstwo energetyczne standardów jakościowych obsługi odbiorców, o ile umowa sprzedaży energii elektrycznej lub umowa o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej nie stanowi inaczej, odbiorcom przysługują bonifikaty w wysokości określonej na podstawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku kalendarzowym poprzedzającym rok zatwierdzenia taryfy, określonego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłaszanym w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” :

1) za nieprzyjęcie zgłoszeń lub reklamacji od odbiorcy - 1/50 ww. przeciętnego wynagrodzenia;

2) za nieuzasadnioną zwłokę w usuwaniu zakłóceń w dostarczaniu energii elektrycznej, spowodowanych nieprawidłową pracą sieci - 1/15 ww. przeciętnego wynagrodzenia;

3) za odmowę udzielenia odbiorcom, na ich żądanie, informacji o przewidywanym terminie wznowienia dostarczania energii elektrycznej, przerwanego z powodu awarii sieci, tj. przerw nieplanowanych -1/50 ww. przeciętnego wynagrodzenia;

4) za niepowiadomienie, co najmniej z pięciodniowym wyprzedzeniem, o terminach i czasie planowanych przerw w dostarczaniu energii elektrycznej, w formie ogłoszeń prasowych, komunikatów radiowych lub telewizyjnych, albo w inny sposób przyjęty na danym terenie, odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym nie wyższym niż 1 kV - 1/50 ww. przeciętnego wynagrodzenia;

5) za niepowiadomienie w formie indywidualnych zawiadomień pisemnych, telefonicznych lub za pomocą innego środka telekomunikacji, co najmniej z pięciodniowym wyprzedzeniem, o terminach i czasie planowanych przerw w dostarczaniu energii elektrycznej, odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV - 1/10 ww. przeciętnego wynagrodzenia;

6) za niepoinformowanie na piśmie, co najmniej z tygodniowym wyprzedzeniem, odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV o zamierzonej zmianie nastawień w automatyce zabezpieczeniowej i innych parametrach mających wpływ na współpracę ruchową z siecią - 1/15 ww. przeciętnego wynagrodzenia;

7) za niepoinformowanie na piśmie, co najmniej z rocznym wyprzedzeniem, odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym nie wyższym niż 1 kV, o konieczności dostosowania instalacji do zmienionych warunków zasilania - 1/15 ww. przeciętnego wynagrodzenia;

8) za niepoinformowanie na piśmie, co najmniej z trzyletnim wyprzedzeniem, odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV o konieczności dostosowania instalacji do zmienionego napięcia znamionowego, podwyższonego poziomu mocy zwarcia i innych warunków funkcjonowania sieci - 1/10 ww. przeciętnego wynagrodzenia;

Zgodnie natomiast z § 37 ust. 2 wyżej wymienionego rozporządzenia za każdą niedostarczoną jednostkę energii elektrycznej odbiorcy przysługuje bonifikata w wysokości pięciokrotności ceny energii elektrycznej za okres, w którym wystąpiła przerwa w dostarczaniu tej energii.

Bonifikaty i upusty określone są w obowiązującej taryfie przedsiębiorstwa energetycznego. Taryfy są publikowane i powinny być dostępne dla odbiorców, np. w punktach obsługi klientów. Przedsiębiorstwa zazwyczaj publikują taryfy na swoich stronach internetowych. Z taryfą przedsiębiorstwa energetycznego można także zapoznać się na stronie internetowej Prezesa URE.⁵⁾

Co robić ?

Jeżeli miało miejsce naruszenie przez przedsiębiorstwo energetyczne standardów jakościowych obsługi odbiorców, o których mowa we wskazanych powyżej przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego lub w umowie zawartej z odbiorcą, co skutkuje sankcjami przewidzianymi w ww. § 37 ust. 2 i § 38 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną , to:

1. Należy zwrócić się do przedsiębiorstwa energetycznego o wypłacenie opłaty w należnej wysokości.

Odbiorcom doradzam by konsekwentnie domagali się od przedsiębiorstw energetycznych należnych upustów i bonifikat z tytułu niedotrzymania parametrów jakościowych energii elektrycznej. Taka postawa odbiorców wymusza na przedsiębiorstwach większą dbałość o stan urządzeń, prowadzącą do zwiększenia stopnia niezawodności dostawy energii elektrycznej.

2. W przypadku braku osiągnięcia porozumienia z przedsiębiorstwem energetycznym w tej kwestii, można zastosować przepisy zawartej z odbiorcami umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej lub umowy kompleksowej, dotyczące sposobu rozstrzygania powstałych sporów, np. polubownie.

3. Gdy nie będzie możliwe polubowne rozwiązanie tej sprawy - to wówczas spór taki może rozstrzygnąć jedynie sąd powszechny.

4. Także sąd powszechny będzie właściwy do orzekania w kwestii poniesionych strat w działalności gospodarczej, na skutek przerw w dostawach energii elektrycznej.

Opracowała:
Iwona Figaszewska
Rzecznik Odbiorców Paliw i Energii

Sierpień 2007 r.