Prezes URE, w zakresie przyjmowania i załatwiania spraw, kieruje się m.in. zasadą wynikającą z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, w myśl której " wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne " oraz wynikającą z art. 61 ust. 1 tej ustawy zasadą informowania obywateli o działalności tych władz.
Do postępowania przed Prezesem URE, zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Od decyzji Prezesa URE (art. 30 ust. 2 ustawy – Prawo energetyczne) służy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji Konsumentów.
Postępowanie w sprawie odwołania od decyzji Prezesa URE (art. 30 ust. 3 ustawy – Prawo energetyczne) toczy się według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu w sprawach gospodarczych.
Przyjmowanie i załatwianie spraw leży w kompetencji Departamentów Urzędu Regulacji Energetyki:
1. Departament Przedsiębiorstw Energetycznych ma za zadanie prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawach udzielania, zmiany, cofnięcia lub stwierdzenia wygaśnięcia koncesji (promesy koncesji) na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania, przesyłania, dystrybucji i magazynowania oraz obrotu energią elektryczną, paliwami ciekłymi i gazowymi.
2. Departament Taryf rozpatruje wnioski przedsiębiorstw energetycznych o zatwierdzenie taryf dla energii elektrycznej i paliw gazowych oraz przygotowuje decyzje o zatwierdzeniu bądź odmowie zatwierdzenia taryf.
3. Zadaniem Departamentu Promowania Konkurencji Departamentu jest badanie rynków krajowych pod kątem uznania ich za rynki konkurencyjne oraz rozpatrywanie wniosków przedsiębiorstw energetycznych o zwolnienie z obowiązku przedkładania taryf do zatwierdzania.
Do ważnych zadań DPK należy również rozpatrywanie spraw spornych w zakresie realizacji obowiązku świadczenia usług polegających na przesyłaniu paliw lub energii (TPA) oraz monitorowanie realizacji tego obowiązku.
4. Rzecznik Odbiorców Paliw i Energii ma za zadanie udzielanie informacji i pomocy odbiorcom energii elektrycznej, paliw gazowych i ciepła, w celu ochrony interesów odbiorców w ich stosunkach z przedsiębiorstwami energetycznymi, współpracę z przedsiębiorstwami energetycznymi i instytucjami ochrony konsumentów w zakresie ochrony interesów odbiorców.
5. Do właściwości Oddziałów Urzędu należy:
1) wszczynanie i prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawach:
a) udzielenia koncesji lub promesy koncesji, a także zmiany i cofnięcia koncesji
na wykonywanie działalności ( art. 32 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r –
Prawo energetyczne) w zakresie wytwarzania, przesyłania, dystrybucji i
obrotu ciepłem oraz w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w
skojarzeniu z ciepłem,
b) zatwierdzenia, zwolnienia z obowiązku zatwierdzenia lub cofnięcia zwolnienia
z obowiązku zatwierdzenia taryf dla ciepła oraz taryf dla energii elektrycznej
wytwarzanej w skojarzeniu z ciepłem,
c) rozstrzygania sporów ( art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo
energetyczne ) oraz określania warunków podjęcia lub kontynuowania
dostaw energii elektrycznej, paliw gazowych lub ciepła do czasu
ostatecznego rozstrzygnięcia tych sporów, z wyłączeniem sporów
dotyczących świadczenia usług polegających na przesyłaniu paliw lub
energii,
d) nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 56 ustawy z dnia
10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne
2) współdziałanie z organami właściwymi w sprawach przeciwdziałania praktykom ograniczającym konkurencję, stosowanym przez przedsiębiorstwa energetyczne,
3) występowanie do właściwego zarządu województwa o udzielenie opinii w sprawach dotyczących koncesji w zakresie wytwarzania, przesyłania i dystrybucji ciepła oraz w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w skojarzeniu z ciepłem,
4) kontrolowanie przestrzegania warunków prowadzenia działalności objętej obowiązkiem uzyskania koncesji w zakresie wytwarzania, przesyłania, dystrybucji i obrotu ciepłem oraz w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w skojarzeniu z ciepłem,
5) kontrolowanie prawidłowości stosowania taryf dla paliw gazowych, energii
elektrycznej i ciepła,
6) kontrolowanie dotrzymywania przez przedsiębiorstwa energetyczne standardów jakościowych obsługi odbiorców w zakresie dostarczania ciepła, energii elektrycznej i paliw gazowych,
7) kontrola kwalifikacji osób zatrudnionych przy eksploatacji sieci oraz urządzeń i instalacji ( art. 54 ust. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne )
8) współpraca z właściwymi samorządami województw i wojewodami w zakresie
planowania zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe,
9) kontrolowanie przestrzegania ograniczeń w dostarczaniu i poborze paliw
gazowych i energii elektrycznej, w razie wprowadzenia takich ograniczeń.
W powyższych sprawach ( z zastrzeżeniem pkt 2 ) dyrektorzy oddziałów dokonują wszystkich czynności przewidzianych w przepisach o postępowaniu administracyjnym.
Dyrektorzy oddziałów mogą wydawać decyzje administracyjne po uzyskaniu odrębnego upoważnienia od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.
Pozostałe Departamenty rozpatrują sprawy i przyjmują wnioski zgodnie z kompetencjami.