Up
 
 

URE o zmianach na rynkach energii i gazu w 2014 r. oraz planach na 2015 r.

Nowe regulacje prawne zwiększają zakres kompetencji Prezesa URE

Do najistotniejszych zmian prawnych w 2014 r. należy wprowadzenie w ustawie - Prawo energetyczne nowych zasad uzyskiwania koncesji na wytwarzanie i obrót paliwami ciekłymi z zagranicą. Wprowadzono także zabezpieczenie majątkowe, od złożenia którego uzależnione jest uzyskanie przez wnioskujący podmiot koncesji w tym zakresie.

Wprowadzone zostały także nowego rodzaju sankcje za prowadzenie działalności w zakresie wytwarzania lub obrotu paliwami ciekłymi, w tym obrotu z zagranicą, bez wymaganej koncesji. Ustawodawca wyszczególnił w przepisie kompetencyjnym (art. 23 ust. 1a) uprawnienia Prezesa URE do kontrolowania, w tym także karania przedsiębiorstw energetycznych, które prowadzą tę działalność bez wymaganej koncesji.

Do ważnych nowelizacji wspomnianej ustawy należy zaliczyć przywrócenie w marcu 2014 r. systemu wsparcia dla przedsiębiorstw energetycznych wytwarzających energię elektryczną i ciepło w kogeneracji. Ustawa określiła również procentowy zakres obowiązku uzyskania i przedstawiania do umorzenia świadectw pochodzenia z kogeneracji na kolejne lata, do 2018 roku.

Należy także zwrócić uwagę na dokonaną w minionym roku nowelizację ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, wprowadzającą m.in. zasady kontrolowania jakości paliw stałych, w tym wprowadzającą definicję paliw stałych. Celem tej nowelizacji było wprowadzenie kontroli jakości węgla kamiennego importowanego do Polski oraz znajdującego się na składach w handlu detalicznym. Zmiany wprowadzone powyższą ustawą pozostają w ścisłym związku z zaawansowanymi pracami legislacyjnymi nad projektem kolejnej nowelizacji ustawy - Prawo energetyczne, wprowadzającej regulacje dotyczące koncesjonowania obrotu węglem kamiennym. Projekt nowelizacji przewiduje wyposażenie Prezesa URE w kompetencje dotyczące koncesjonowania i kontrolowania działalności gospodarczej w zakresie obrotu węglem kamiennym.

W 2014 roku miały miejsce również nowelizacje ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych. Do istotnych zmian tej ustawy zaliczyć należy wprowadzenie przepisów regulujących zasady wykonywania działalności gospodarczej: nabycia wewnątrzwspólnotowego lub importu biokomponentów oraz poświadczania spełniania kryteriów zrównoważonego rozwoju i kwestie dotyczące zasad certyfikowania. Część powyższych zmian wejdzie w życie z początkiem 2015 roku.

W 2014 roku trwały intensywne prace legislacyjne zmierzające do wprowadzenia istotnych zmian w zakresie energetyki odnawialnej. Projektowana zmiana przewiduje wyłączenie z ustawy - Prawo energetyczne do odrębnej ustawy przepisów dotyczących odnawialnych źródeł energii.

Trwały również prace nad kolejną nowelizacją ustawy - Prawo energetyczne mające na celu zapewnienie stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE z 25 października 2011 r. w sprawie integralności i przejrzystości hurtowego rynku energii (rozporządzenie REMIT). Przepisy tego rozporządzenia mają na celu zwalczanie nadużyć na rynku hurtowym. Państwa członkowskie zobowiązane zostały do wdrożenia regulacji zapewniających możliwość egzekwowania REMIT-u. W konsekwencji projektowana zmiana ustawy - Prawo energetyczne w tej części skutkować będzie kolejnym rozszerzeniem kompetencji Prezesa URE o monitorowanie hurtowego rynku energii, współpracę z ACER, organami regulacyjnymi państw członkowskich UE, Prezesem UOKiK i Przewodniczącym KNF w zakresie niezbędnym do realizacji obowiązków określonych w REMIT. Ponadto lista zadań URE - zgodnie z projektem - poszerzona byłaby o przekazywanie do ACER informacji o podejrzeniach manipulacji na rynku, prowadzenie rejestru uczestników hurtowego rynku energii, prowadzenie kontroli oraz postępowań wyjaśniających w sprawach manipulacji lub prób manipulacji oraz w sprawach niewłaściwego wykorzystania informacji wewnętrznej na rynku energii. Prezes URE miałby w tych przypadkach uprawnienie do nakładania kar pieniężnych.

Kwestie, które nie doczekały się finalizacji w 2014 r., będą zapewne najważniejszymi w 2015 r. Według zapowiedzi, w końcu pierwszego kwartału powstać powinna ustawa dotycząca energetyki odnawialnej.W 2015 roku ustanowione także zostaną omówione wyżej przepisy dostosowujące prawo krajowe do obowiązków wynikających z REMIT.

Integracja rynków energii

W 2014 r. polski rynek energii elektrycznej i gazu ziemnego osiągnął znaczący postęp w integracji w ramach Unii Europejskiej, przy jednoczesnej ochronie krajowych odbiorców końcowych.

 

Dzięki dużemu zaangażowaniu przedstawicieli URE w prace Agencji ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ang. The Agency for the Cooperation of Energy Regulators, ACER), szybko postępowała harmonizacja europejskich zasad funkcjonowania rynków energii elektrycznej oraz gazu ziemnego. W 2014 r. wdrożono m.in. zasady zarządzania ograniczeniami kontraktowymi oraz mechanizmy alokacji zdolności przesyłowych. Kolejne regulacje będą wdrażane w 2015 roku. Przygotowany został również pakiet zasad zapewniających zharmonizowane funkcjonowanie rynków energii elektrycznej, oczekujący na zatwierdzenie przez Komisję Europejską.

Istotnym krokiem na drodze integracji rynku energii elektrycznej było wsparcie przez Prezesa URE w połowie 2014 r. działań podejmowanych wspólnie przez operatora systemu przesyłowego PSE oraz krajową giełdę energii TGE, mających na celu pełne uczestnictwo tych podmiotów w organizacji europejskiego obrotu energią elektryczną. Zapewni to efektywny transgraniczny obrót giełdowy energią.

Ważnym działaniem w 2015 r. będzie zmiana modelu bilansowania rynku gazu ziemnego, zgodnie z postanowieniami przyjętego w 2014 r. kodeksu sieci w sprawie zasad bilansowania w sieciach przesyłowych w UE. Wdrożenie tych zasad przyczyni się do wzrostu płynności hurtowego rynku gazu, szczególnie rynku spot.

Na hurtowym rynku gazu w 2014 r. obserwowano istotny wzrost płynności obrotu w punkcie wirtualnym. Dotyczyło to przede wszystkim obrotu na Towarowej Giełdzie Energii, co zwiększyło przejrzystość rynku hurtowego i wiarygodność sygnałów cenowych dla wszystkich uczestników rynku. Utrzymywanie się tempa wzrostu obrotu na hurtowym rynku gazu ziemnego w 2015 r. powinno przyczynić się do dalszej liberalizacji tego rynku.

Wiele wskazuje na to, że w 2015 r. nastąpi dalsze zwiększenie wiarygodności indeksów cenowych na hurtowym rynku gazu ziemnego i energii elektrycznej, m.in. dzięki wdrożeniu rozporządzenia unijnego dotyczącego integralności i transparentności hurtowych rynków (REMIT). Projekt przepisów nowelizacji Prawa energetycznego w tym zakresie zakłada, że Prezes URE będzie stał na straży prawidłowego funkcjonowania tych rynków i będzie podejmował działania zapobiegające manipulacjom cenowym oraz nieuprawnionemu wykorzystywaniu informacji wewnętrznych. Projektodawca przewidział surowe restrykcje dla podmiotów naruszających zasady REMIT, podobne do tych, które obowiązują obecnie na rynku finansowym.

Wsparcie dla konsumentów

W 2014 r. URE kontynuował prace na rzecz wzmocnienia pozycji konsumentów, szczególnie w gospodarstw domowych.

 

W 2014 r. URE prowadził kampanie informacyjne zwiększające znajomość praw konsumentów. W URE opracowane zostały Zbiory Praw Konsumenta Energii Elektrycznej i Paliw Gazowych. Dokumenty te zawierają praktyczne informacje dotyczące zarówno praw odbiorców, jak również funkcjonowania rynku energii elektrycznej i gazu ziemnego. Już w 2014 r. sprzedawcy rozpoczęli dostarczanie zbiorów praw konsumenta do gospodarstw domowych.

Rozwój rynku gazu

Zwiększa się liczba podmiotów, które rozpoczynają działalność w obszarze obrotu paliwami gazowymi.

 

W 2014 roku nastąpiło przyspieszenie liberalizacji rynku gazu ziemnego. Systematycznie rosła liczba podmiotów posiadających koncesje na obrót paliwami gazowymi (OPG) oraz obrót gazem ziemnym z zagranicą (OGZ). Na początku listopada 2014 r. koncesję na OPG posiadało 139 podmiotów, natomiast koncesję na OGZ - 47 podmiotów. Od początku 2014 roku Prezes URE udzielił 22 koncesji na OPG oraz 14 koncesji OGZ.

Rosnące zainteresowanie udzieleniem tych rodzajów koncesji i rosnąca liczba zatwierdzanych taryf w tym obszarze świadczą o pozytywnych efektach liberalizacji rynku gazu ziemnego w Polsce.

Istotnym wydarzeniem na rynku gazu ziemnego w 2014 roku było wydzielenie z grupy kapitałowej PGNiG S.A. spółki PGNiG Obrót Detaliczny Sp. z o.o. 25 kwietnia 2014 r. Otrzymała ona koncesję na OPG i rozpoczęła działalność operacyjną 1 sierpnia 2014 r. Obsługuje odbiorców końcowych zużywających rocznie mniej niż 25 mln m³ gazu (6,5 mln odbiorców). Restrukturyzacja PGNiG S.A. spowodowała wzrost wolumenów gazu podlegającego obrotowi giełdowemu, gdyż nowopowstałe przedsiębiorstwo prawie w całości zaopatruje się na TGE.

Istotnym procesem realizowanym przez Prezesa URE w 2014 r. była certyfikacja operatora systemu przesyłowego OGP GAZ-SYSTEM S.A. w dwóch modelach tzw. unbundlingu. Proces ten w modelu ownership unbundling (tzn. rozdzielenia działalności pod względem właścicielskim przedsiębiorstwa) został zakończony 22 września 2014 r. wydaniem przez Prezesa URE decyzji o udzieleniu tej spółce certyfikatu niezależności. Postępowanie w sprawie przyznania certyfikatu niezależności w modelu ISO (to jest niezależnego operatora systemu) zostanie zakończone w pierwszej połowie 2015 r.

Istotną systemową zmianą na rynku gazu ziemnego było wprowadzenie od 1 sierpnia 2014 r. obowiązku rozliczania odbiorców za dostarczone im paliwa gazowe w jednostkach energii. Ułatwi to porównywalność opłat za gaz z innymi nośnikami energii, a także z opłatami ponoszonymi przez użytkowników gazu w innych krajach.

W mijającym roku URE uczestniczył także w pracach nad skoordynowanymi decyzjami dotyczącymi połączeń krajowego systemu przesyłowego gazowego z systemami Czech, Słowacji i Litwy. Realizacja tych projektów przyczynia się do dywersyfikacji źródeł dostaw gazu ziemnego do Polski i ma pozytywny wpływ na nasze bezpieczeństwo energetyczne.

Więcej energii ze źródeł odnawialnych

Systematycznie rośnie moc zainstalowana źródeł OZE.

 

Moc zainstalowana źródeł OZE na koniec 2014 r. roku zbliży się do 6 000 MW (na koniec III kw. 2014 r. było to blisko 5844 MW, wobec niespełna 5511 MW na koniec III kw. 2013 r.). W październiku 2014 r. Prezes URE wydał 100-tysiączne świadectwo pochodzenia OZE. Dla przedsiębiorstw inwestujących w OZE zasadniczą sprawą będzie ostateczny kształt ustawy o OZE, której uchwalenie spodziewane jest w końcu I kwartału 2015 r.

A A+ A++
Drukuj PDF Powiadom
Data publikacji : 31.12.2014