Up
 
 

URE o wynikach kontroli wypełnienia tzw. obowiązku giełdowego w 2010 r.

W pierwszym roku funkcjonowania tego przepisu 14 z 33 przedsiębiorstw nie wypełniło obowiązku publicznej sprzedaży energii elektrycznej. Jak dotąd Prezes URE wszczął postępowania o ukaranie w stosunku do 10 z 14 przedsiębiorstw.

Kontrola objęła 33 przedsiębiorstwa, które wytwarzały energię elektryczną w jednostkach o mocy powyżej 50 MW. Siedem z tych przedsiębiorstw korzystało z pomocy publicznej na pokrycie kosztów osieroconych (tzw. spółki KDT), a więc zobowiązane było sprzedać 100% wytworzonej energii w trybie publicznym. Pozostałe 26 przedsiębiorstw, zgodnie z zapisem art. 49a ustawy Prawo energetyczne, zobowiązane było sprzedać na giełdach towarowych nie mniej niż 15% wytworzonej energii.

Za wypełnienie obowiązku publicznej sprzedaży w 2010 roku uznać można było jedynie sprzedaż na Towarowej Giełdzie Energii. Nie został zorganizowany obrót energią elektryczną na rynku regulowanym, o którym mowa w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi. Nie były także organizowane przetargi przez przedsiębiorstwa, które mogłyby się odbywać zgodnie z warunkami, jakie w rozporządzeniu określiłby Minister Gospodarki (art. 49a ust. 12 ustawy).

Wielkość obowiązku giełdowego i jego realizacja

Łączna ilość wytworzonej energii elektrycznej, która powinna zostać sprzedana w okresie od 09.08.2010 do 31.12.2010 r. na giełdzie towarowej wyniosła 32 TWh, co stanowi 55% energii elektrycznej brutto wyprodukowanej przez zobowiązane spółki (nie uwzględniając produkcji w jednostkach o mocy niższej i równej 50 MW). W rzeczywistości wytwórcy sprzedali w powyższym trybie 5,1 TWh, co stanowi jedynie 16% obowiązku wynikającego z art. 49a Ustawy.

Udział spółek KDT w produkcji brutto wszystkich podmiotów objętych obowiązkiem wyniósł 65%, zaś wolumen niezrealizowanego obowiązku publicznej sprzedaży przypadający na te spółki stanowi 98,83% całego niedopełnienia.

Tabela nr 1. Wolumen niezrealizowanego obowiązku giełdowego w 2010 roku.

Rodzaj obowiązku sprzedaży* Produkcja energii elektrycznej brutto [MWh]** Obowiązek publicznej sprzedaży [MWh] Wolumen niezrealizowanego obowiązku publicznej sprzedaży [MWh] Udział w całkowitym wolumenie niezrealizowanego obowiązku publicznej sprzedaży [%]
KDT 38 067 917 30 519 232 26 703 967 99%
NIE KDT 20 614 687 1 486 020 317 227 1%
Suma 58 682 604 32 005 252 27 021 194 100,00%

*KDT/NIE KDT – spółki zobowiązane do sprzedaży 100%/15% wytworzonej energii po wyłączeniach
**Produkcja 33 kontrolowanych spółek bez uwzględnienia jednostek o mocy mniejszej niż 50 MW

Wykres nr 1. obrazuje wolumeny: produkcji, obowiązku giełdowego, sprzedaży na giełdzie oraz niezrealizowanego obliga w podziale na spółki „KDT” i „NIE KDT”.

Wykres nr 1. Realizacja obowiązku publicznej sprzedaży w roku 2010

Wyłączenia obniżające ilość energii podlegającej obowiązkowi publicznej sprzedaży

Zgodnie z art. 49a ust. 5 Ustawy, obowiązkowi publicznej sprzedaży energii elektrycznej nie podlegała energia elektryczna zwolniona na podstawie tego przepisu. W Tabeli nr 3. przedstawiono ustawowe wyłączenia. Ich suma stanowi 29% produkcji brutto przedsiębiorstw, które podlegały obowiązkowi w roku 2010.

Tabela nr 3. Wyłączenia z obowiązku publicznej sprzedaży (MWh)

Wyłączenie z obowiązku publicznej sprzedaży KDT NIE KDT Razem
Energia wytworzona w OZE 697 659 1 228 737

1 926 396

Energia wytworzona w kogeneracji nie zaliczana do jednoczesnego wytwarzania w OZE 2 067 259 6 716 778 8 784 037
Energia zużyta na potrzeby własne* 2 228 484 1 384 483 3 612 967
Energia dostarczana linią bezpośrednią do odbiorcy końcowego* 0 0 0
Energia sprzedawana do OSP/OSD jako niezbędna do wykonywania przez operatorów systemów elektroenergetycznych ich zadań ustawowych* 638 946 1 377 895 2 016 841
Energia zwolniona z obowiązku publicznej sprzedaży na mocy decyzji administracyjnej art. 49a ust. 6 PE 498 742 0,000 498 742
Wyłączenia razem 6 131 090 10 707 893 16 838 983

* Ilość pomniejszona o energię wytworzoną jednocześnie w OZE i kogeneracji

Jak widać na poniższym wykresie nr 2., ponad połowę sumy wszystkich wyłączeń stanowi energia elektryczna wytworzona w kogeneracji, pomniejszona dodatkowo o tzw. jednoczesne wytwarzanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii (51% wyłączeń). Energia wytworzona z OZE została zakwalifikowana w ilości równej wolumenowi wynikającemu ze świadectw pochodzenia uzyskanych za badany okres przez przedsiębiorstwa i stanowi 11% sumy wyłączeń.

Wykres nr 2. Struktura procentowa sumy wyłączeń

Energia, która zużyta została na energetyczne i pozaenergetyczne potrzeby własne wytwórców złożyła się na 21%, a energia sprzedana na rzecz OSP, niezbędna do wykonania jego zadań ustawowych - na 12% sumy wyłączeń.

Rozbieżności w interpretacji zapisów ustawy przez Urząd Regulacji Energetyki i Wytwórców

Przedsiębiorstwa zobowiązane zostały przez Prezesa URE do złożenia oświadczeń, jaki wolumen wyprodukowanej energii winny były sprzedać w sposób określony w art. 49a Ustawy. Do określenia tego wolumenu powinny były posłużyć się Wytycznymi przygotowanymi przez URE (Informacja dotycząca zakresu sprawozdań przedsiębiorstw energetycznych z realizacji obowiązków, o których mowa w art. 49a ust. 1 i 2 ustawy - Prawo energetyczne oraz sposobu obliczania tych obowiązków opublikowana na stronie internetowej Urzędu 17.03.2011 r.), jeśli natomiast nie zgadzały się z ich zapisami, mogły przedstawić swoją metodologię. W zasadzie wszystkie przedsiębiorstwa uznały, iż zgodnie z przepisami Ustawy nie podlegały w 2010 r. obowiązkowi publicznej sprzedaży lub ten obowiązek zrealizowały we właściwym wymiarze. Rozbieżności w interpretacji zapisów art. 49a i innych przepisów Ustawy dotyczyły przede wszystkim:

  • Energii niesprzedanej przed wejściem w życie przepisów nowelizacji ustawy. Przedsiębiorstwa sprzedające energię elektryczną na podstawie kontraktów terminowych zawartych przed dniem wejścia w życie tych przepisów nie zgadzają się z interpretacją, iż jest to energia objęta obowiązkiem publicznej sprzedaży. Ta rozbieżność dotyczy największej ilości energii elektrycznej.
  • Definicji energii elektrycznej wytworzonej w kogeneracji. Rozbieżność w zakresie interpretacji tego pojęcia polegała na uznaniu przez przedsiębiorstwa, że wyłączeniu podlega całość energii elektrycznej wytworzonej w jednostce kogeneracji, a nie tylko ta ilość, która spełnia definicję energii elektrycznej z kogenercji określoną w art. 3 pkt 36) Ustawy.
  • Nieuwzględnienia jako wyłączenia z tytułu kogeneracji energii zaliczonej do jednoczesnego wytwarzania w OZE i w kogeneracji. Prezes URE uznał, iż nie jest dopuszczalne zaliczanie tej samej energii (wytworzonej jednocześnie w kogeneracji i z odnawialnych źródeł energii) jako sumy dwóch zwolnień. Z tego powodu wyłączenie z tytułu kogeneracji zostało pomniejszone o część wspólną z produkcją w OZE. Część przedsiębiorstw nie zgadzała się z powyższą interpretacją, twierdząc, iż wyłączeniu podlega ilość obliczona jako suma OZE jak i kogeneracji, jeżeli ilość ta nie jest większa niż 100% produkcji brutto.
  • Definicji linii bezpośredniej. Wytwórcy wykazywali w tej kategorii następujące przypadki, których nie uwzględniono jako wyłączenie spod obowiązku giełdowego: dostarczanie energii do drobnych przedsiębiorstw niepowiązanych kapitałowo, np. znajdujących się na terenie wytwórcy i zasilanych z sieci potrzeb własnych lub ogólnych, dostarczanie energii do spółki matki (np. do kopalni), dostarczanie do spółek zależnych ale liniami, które nie są wyodrębnione z KSE. URE uznał, że żaden z analizowanych przypadków nie spełnia definicji linii bezpośredniej określonej w Ustawie.
  • Energii sprzedanej na rzecz operatorów jako niezbędnej do wykonywania ich zadań ustawowych. Prezes URE nie uznał energii bilansującej nieplanowanej jako wypełnienie powyższej kategorii, z uwagi na fakt, że energia ta wynika z niezbilansowania własnego przedsiębiorstwa i jest przez nie sprzedawana na rynku bilansującym podczas gdy mogłaby być przedmiotem obrotu na giełdzie towarowej.
  • Definicji jednostki wytwórczej. Niektóre przedsiębiorstwa wydzielały jako osobne jednostki wytwórcze poszczególne turbozespoły (co jednak nie zostało uwzględnione z uwagi na to, że istnieją między nimi połączenia techniczne).

Kary za niewypełnienie obowiązku publicznej sprzedaży

Prezes URE zobowiązany jest na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 32) Ustawy karać przedsiębiorstwa w razie nieprzestrzegania obowiązku, o którym mowa w art. 49a ust. 1 i 2. Ustawy. Przy ustalaniu wysokości kary Prezes URE bierze pod uwagę kryteria wymienione w art. 56 ust. 7 ustawy, a więc: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, dotychczasowe zachowanie podmiotu oraz jego możliwości finansowe.

A A+ A++
Drukuj PDF Powiadom
Data publikacji : 16.05.2012