Właściwość terytorialna Południowo - Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki z siedzibą we Wrocławiu obejmuje obszar dwóch województw: dolnośląskiego i opolskiego, a zasięg działania obejmuje łącznie 41 powiatów i 240 gmin.
W 2007 roku w Południowo- Zachodnim Oddziale Terenowym Urzędu Regulacji Energetyki URE we Wrocławiu zatrudnionych było 16 pracowników.
Od lipca 2007 r. Oddziałem kieruje Jadwiga Gogolewska.
Wrocławska Infolinia, pod numerem której można uzyskać informacje na temat otwarcia rynku energii elektrycznej oraz możliwości zmiany sprzedawcy działa pod numerem telefonu (71) 780 38 20.
1. Lokalny rynek energii
1.1. Charakterystyka lokalnego sektora energetycznego
Według stanu na 31 grudnia 2007 r. działalność koncesjonowaną w zakresie wytwarzania, przesyłania i dystrybucji oraz obrotu ciepłem prowadziło 51 przedsiębiorstw. Zainstalowana moc cieplna w 43 przedsiębiorstwach wytwórczych wynosiła 5 043 MWt, z tego w przedsiębiorstwach woj. dolnośląskiego 2 561 MWt, a woj. opolskiego 2 482 MWt.
Ponad 90% zainstalowanej mocy w przedsiębiorstwach koncesjonowanych przypada na 8 największych wytwórców ciepła. Podstawowym paliwem w przedsiębiorstwach wytwórczych jest węgiel kamienny. Do nowatorskich technologii stosowanych w wytwarzaniu ciepła zaliczyć należy:
1) spalanie słomy - w Przedsiębiorstwie Energetyki Cieplnej Lubań Sp. z o.o.,
2) współspalanie mieszaniny granulatu gumy, pozyskiwanego ze zużytych opon samochodowych i miału węgla kamiennego − w Przedsiębiorstwie Energetyki Cieplnej SA z siedzibą w Wałbrzychu,
3) współspalanie biomasy pochodzącej z upraw energetycznych, odpadów i pozostałości z produkcji rolnej, odpadów i pozostałości przemysłu przetwarzającego produkty rolne oraz biomasy pochodzenia drzewnego– w ZEW KOGENERACJA S.A. z siedzibą we Wrocławiu.
Ciepło w kogeneracji z energią elektryczną wytwarzane jest w 15 przedsiębiorstwach koncesjonowanych, z których największym jest Zespół Elektrociepłowni Wrocławskich KOGENERACJA SA, gdzie sprzedaż ciepła w 2007 r. wyniosła 8 687 TJ, a sprzedaż energii elektrycznej 1 181 GWh.
Z 51 koncesjonariuszy zdecydowana większość przedsiębiorstw, prowadzi działalność w zakresie wytwarzania oraz przesyłania i dystrybucji ciepła. Jedynie 5 przedsiębiorstw zajmuje się obrotem i dystrybucją ciepła.
Największymi producentami energii elektrycznej są Elektrownia „Opole” S.A. i Elektrownia „Turów” SA, wchodzące w skład holdingu BOT Górnictwo i Energetyka S.A.
W zakresie dystrybucji energii elektrycznej wiodącą rolę pełni Operator Systemu Dystrybucyjnego - EnergiaPro Grupa Tauron S.A. we Wrocławiu. Inni działający OSD to: Przedsiębiorstwo Energetyczne „ESV” S.A. i PKP „Energetyka” Sp. z o.o. Obrót energią elektryczną prowadzi EnergiaPro Gigawat Sp. z o.o. we Wrocławiu, członek grupy holdingu Tauron Energia Polska.
Wiodącym producentem energii odnawialnej są Jeleniogórskie Elektrownie Wodne Sp. z o.o. eksploatując 28 źródeł energii elektrycznej o łącznej mocy zainstalowanej 58,779 MW. Oprócz tego na terenie Oddziału eksploatowane są również 94 małe elektrownie wodne oraz 2 elektrownie wiatrowe.
Działalność w zakresie obrotu paliwami gazowymi prowadzi Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. z siedzibą w Warszawie. Dystrybucję paliw gazowych prowadzą głównie dwie spółki: Dolnośląski Operator Systemu Dystrybucyjnego Sp. z o.o. (teren woj. dolnośląskiego) oraz Górnośląski Operator Systemu Dystrybucyjnego z siedzibą w Zabrzu (teren woj. opolskiego).
1.2. Dostawcy i odbiorcy paliw i energii
Największymi dostawcami ciepła do mieszkań oraz obiektów użyteczności publicznej są: Fortum Wrocław S.A., Energetyka Cieplna Opolszczyzny S.A., WPEC w Legnicy S.A., Fortum Heat Polska Sp. z o.o. we Wrocławiu, PEC Sp. z o.o. w Jeleniej Górze oraz PEC S.A. w Wałbrzychu.
Największymi dostawcami ciepła do przedsiębiorstw przemysłowych są: „Energetyka” Sp. z o.o. w Lubinie i Zakład Energetyki Blachownia Sp. z o.o. w Kędzierzynie-Koźlu.
Największym producentem i użytkownikiem gazu koksowniczego są Zakłady Koksownicze „Zdzieszowice” Sp. z o.o. – produkcja gazu w 2007 r. wyniosła 1 876,712 mln m3. Głównym zewnętrznym odbiorcą tego gazu jest Elektrownia Blachownia SA. W 2007 r. sprzedaż gazu przez ZK „Zdzieszowice” Sp. z o.o. wyniosła 551,756 mln m3.
Głównymi odbiorcami gazu ziemnego są: Zakłady Azotowe Kędzierzyn S.A. – 404,36 mln m3/rok – gaz ziemny wysokometanowy GZ 50 i KGHM Polska Miedź S.A. – 125,65 mln m3/rok – gaz ziemny zaazotowany GZ 41,5.
Największymi odbiorcami energii elektrycznej są: KGHM Polska Miedź SA, Zakłady Azotowe Kędzierzyn S.A., PKP Energetyka Sp. z o.o., Kopalnia Węgla Brunatnego „Turów” S.A. i PCC ROKITA S.A.
2. Taryfowanie działalności koncesjonowanej
Zgodnie z Art. 45 ust 1 Prawa energetycznego Przedsiębiorstwa energetyczne ustalają taryfy dla paliw gazowych lub energii, stosownie do zakresu wykonywanej działalności gospodarczej.
2.1. Informacja o wnioskach i decyzjach dotyczących ciepła
W 2007 r. działalność koncesjonowaną w zakresie wytwarzania, przesyłania, dystrybucji oraz obrotu ciepłem prowadziło 51 przedsiębiorstw. W tymże roku, w Południowo-Zachodnim Oddziale Terenowym we Wrocławiu zakończono postępowanie dotyczące 53 wniosków związanych z taryfami dla ciepła, z czego 40 wniosków dotyczyło zatwierdzenia nowej taryfy, natomiast 13 zmian stosowanych taryf.
W wyniku prowadzonych postępowań:
- zatwierdzono 36 taryf dla ciepła,
- odmówiono zatwierdzenia 4 taryf dla ciepła oraz 2 zmian obowiązujących taryf,
- zatwierdzono 8 zmian taryf dla ciepła związanych m.in. ze zmianą okresu obowiązywania taryfy, wzrostem cen paliw oraz zmianami w koncesjach,
- dwa postępowania w sprawie zmiany taryfy umorzono,
- wydano jedno postanowienie o pozostawieniu wniosku o zmianę taryfy bez rozpoznania.
W okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. do Oddziału wpłynęło 96 wniosków dotyczących koncesjonowanej działalności w zakresie rynku ciepła. Z liczby tej 86 dotyczyło zmiany koncesji; 7 udzielenia koncesji, a 3 wygaśnięcia koncesji.
Większość wniosków o zmianę koncesji dotyczyła przedłużenia okresu ich obowiązywania i wynikała z faktu, że pierwsze udzielone koncesje na regulowaną działalność ciepłowniczą wydane zostały z terminem obowiązywania do 2008 r. Do Oddziału wpłynęło 56 wniosków w tej sprawie w tym: 22 dotyczące wytwarzania ciepła (WCC), 27 dotyczących przesyłania i dystrybucji ciepła (PCC), 7 dotyczących obrotu ciepłem (OCC).
Jednocześnie, przy okazji postępowań w sprawie zmiany terminu obowiązywania koncesji na działalność ciepłowniczą zaktualizowano treść decyzji koncesyjnych, dostosowując je do aktualnego brzmienia przepisów prawa (m.in. ustawy – Prawo energetyczne i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Zmiany w powyższych przepisach pozwoliły na zliberalizowanie warunków koncesyjnych, a w konsekwencji ograniczenie obowiązków, w tym sprawozdawczych.
W 2007 r. udzielono 7 koncesji na prowadzenie działalności ciepłowniczej z tego: 2 koncesje na wytwarzanie ciepła, 3 - na przesyłanie i dystrybucję ciepła oraz 2 koncesje na obrót ciepłem.
2.2. Informacja o wnioskach i decyzjach dotyczących paliw gazowych
W 2007 r. działalność koncesjonowaną w zakresie dystrybucji oraz obrotu gazem prowadziło 6 przedsiębiorstw.
W 2007 r. w Południowo-Zachodnim Oddziale Terenowym we Wrocławiu zakończono postępowanie dotyczące 7 wniosków związanych z taryfami dla gazu, z czego 4 wnioski dotyczyły zatwierdzenia nowej taryfy, a 3 zmiany obecnie stosowanych taryf.
W okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. do Oddziału we Wrocławiu wpłynęło 6 wniosków dotyczących przedłużenia okresu obowiązywania koncesji na prowadzenie działalności w zakresie dystrybucji i obrotu paliwami gazowymi.
2.3. Informacja o wnioskach i decyzjach dotyczących energii elektrycznej
W 2007 r. działalność koncesjonowaną w zakresie wytwarzania, przesyłania, dystrybucji oraz obrotu energią elektryczną prowadziło 107 przedsiębiorstw.
W 2007 r. w Południowo-Zachodnim Oddziale Terenowym we Wrocławiu zakończono 15 postępowań w sprawie zatwierdzenia taryf dla energii elektrycznej, z czego 12 wniosków dotyczyło zatwierdzenia nowej taryfy, a 3 zmian obecnie stosowanych taryf.
W okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. do Oddziału wpłynęło 39 wniosków koncesyjnych dotyczących koncesjonowanej działalności w zakresie energii elektrycznej. Najwięcej, bo aż 27 wniosków, dotyczyło zmian koncesji.
19 wniosków o zmianę koncesji dotyczyło przedłużenia okresu ich obowiązywania:
5 wytwarzania energii elektrycznej ( WEE),
7 obrotu energią elektryczną (OEE),
7 dystrybucji energią elektryczną (DEE).
Zmiany koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej w kogeneracji wiązały się ze zmianą zapisów dotyczących przedmiotu i zakresu działalności (uszczegółowienie ich poprzez określenie w decyzji – typu jednostki kogeneracyjnej i rodzaju spalanych paliw), co umożliwi przyszłe wydawanie i obrót świadectwami pochodzenia z kogeneracji dla energii elektrycznej.
Zmiany koncesji na przesyłanie i dystrybucję energii elektrycznej wiązały się, oprócz zmiany terminu obowiązywania, z dostosowaniem ich nazwy i treści do aktualnego brzmienia obowiązujących przepisów prawa i faktycznego przedmiotu i zakresu prowadzonej działalności.
W 2007 r. udzielono 4 koncesje na działalność związaną z wytwarzaniem energii elektrycznej.
2.4. Informacja o wnioskach i decyzjach dotyczących paliw ciekłych
W okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. do Oddziału wpłynęły 82 wnioski koncesyjne związane z koncesjonowanej działalności w zakresie obrotu paliwami ciekłymi, które dotyczyły: udzielenia koncesji (70 wniosków), zmiany posiadanych koncesji (7),wygaśnięcia koncesji (3) i dwa wnioski dotyczące cofnięcia koncesji.
Wydano 52 decyzje w sprawach koncesyjnych w tym: 47 decyzji udzielających koncesję, 4 dotyczące zmiany koncesji oraz jedną odmowę udzielenia koncesji.
3. Platformy internetowe zawierające informacje o rynku paliw ciekłych
1 sierpnia 2007 r. z inicjatywy Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego został uruchomiony i udostępniony system informatyczny zawierający informacje o wszystkich stacjach paliw działających na terenie województwa opolskiego i przedsiębiorcach prowadzących te stacje, tzw. Platforma Paliwowa. Na etapie organizacji w konsultacjach aktywnie uczestniczyli pracownicy Południowo-Zachodniego Oddziału Terenowego URE.
Z platformy, stanowiącej bazę pozyskiwania oraz wymiany informacji korzystają Opolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, Opolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska oraz Opolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Z danych znajdujące się w systemie informatycznym mogą korzystać również inne podmioty zainteresowane kontrolowaniem rynku paliw ciekłych po zawarciu stosownej umowy i wnoszeniu opłaty w wysokości 100 zł miesięcznie.
Pomimo wielokrotnie podejmowanych przez Południowo-Zachodni Oddział Terenowego URE prób nawiązania współpracy z Dolnośląskim Urzędem Wojewódzkim w celu utworzenia w województwie dolnośląskim Platformy Paliwowej oraz deklaracji dotyczącej aktywnej współpracy i udostępnienia swoich baz danych, Gabinet Wojewody nie wyraził zainteresowania taką współpracą.
4. Zgłaszanie zastrzeżeń do odmów przyłączania do sieci
W 2007 r. do Południowo-Zachodniego Oddziału Terenowego URE wpłynęło od przedsiębiorstw energetycznych 991 odmów przyłączenia. Większość z nich stanowiły odmowy przyłączenia do sieci gazowych – 938 przypadków. Przyłączenia do sieci elektroenergetycznej odmówiono 52 odbiorcom, w jednym przypadku przedsiębiorstwo energetyczne odmówiło przyłączenia do sieci ciepłowniczej.
W zakresie odmów przyłączenia do sieci gazowej nadesłano 331 odmów z powodu braku warunków technicznych oraz 607 z tytułu wystąpienia braku warunków ekonomicznych. W wyniku prowadzenia postępowań wyjaśniających wysłano do odbiorców 582 zawiadomienia o niewniesieniu zastrzeżeń do odmowy przyłączenia, 23 odbiorcom przedsiębiorstwa, po ponownej analizie, wydały warunki przyłączenia do sieci gazowej, natomiast w 2 przypadkach zostały wniesione zastrzeżenia do tych odmów.
W zakresie odmów przyłączenia do sieci elektroenergetycznej wpłynęły 42 odmowy z powodu braku warunków technicznych oraz 10 z tytułu wystąpienia braku warunków ekonomicznych. Po przeprowadzeniu postępowań wyjaśniających 6 odbiorców zawiadomiono o niewniesieniu zastrzeżeń, natomiast w 2 przypadkach, po dokonaniu ponownej analizy, przedsiębiorstwa wydały warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej. Ponadto 2 odbiorców wycofało wnioski o przyłączenie do sieci.
W zakresie zgłoszonej odmowy przyłączenia do sieci ciepłowniczej z przyczyn ekonomicznych, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, odbiorca został powiadomiony o niewniesieniu zastrzeżenia do tejże odmowy.
5. Rozstrzyganie sporów – art. 8 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne
W 2007 r. Południowo-Zachodni Oddział Terenowy URE we Wrocławiu prowadził sześć postępowań w sprawie rozstrzygnięcia sporów o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne. Większość tych postępowań dotyczyła sporów związanych z odmową przyłączenia do sieci elektroenergetycznej (trzy spory) i ciepłowniczej (jeden spór). Ponadto prowadzono jedno postępowanie w sprawie nieuzasadnionego wstrzymania dostaw energii elektrycznej oraz jedno w sprawie odmowy zawarcia umowy świadczenia usług przesyłowych ciepła. Wszystkie postępowania zakończone zostały stosownymi decyzjami administracyjnymi, z czego w dwu przypadkach uznano, iż na przedsiębiorstwie energetycznym nie ciąży publicznoprawny obowiązek przyłączenia do sieci. W jednym przypadku odmówiono orzeczenia obowiązku świadczenia usług przesyłowych ciepła, natomiast w trzech przypadkach umorzono postępowania administracyjne z uwagi na ich bezprzedmiotowość.
Od dwóch decyzji strony odwołały się do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który odwołania od tych decyzji odrzucił.
6. Otwarcie rynku paliw i energii
Liberalizacja rynku energii elektrycznej i gazu odegrała ważną rolę w działalności Urzędu Regulacji Energetyki w 2007 r. W celu stworzenia możliwości odbiorcom chcących przybliżyć sobie problematykę dotyczącą otwarcia rynku energii elektrycznej, głównie w zakresie możliwości zmiany sprzedawcy, uruchomiono w Południowo-Zachodnim Oddziale Terenowym z siedzibą we Wrocławiu infolinię, która działa pod numerem telefonu (71) 780 38 20.
Dzwoniących interesowały przede wszystkim procedury związane ze zmianą sprzedawcy i możliwość uzyskania informacji o cenach energii u określonego sprzedawcy.
Ponadto w celu przybliżenia problematyki liberalizacji rynku energii elektrycznej w październiku 2007 r. zorganizowane zostało w siedzibie Oddziału spotkanie z powiatowymi i miejskimi rzecznikami konsumentów. Spotkanie to miało na celu upowszechnienie wiedzy na temat otwarcia rynku energii elektrycznej oraz przybliżenie rzecznikom procedur związanych ze zmianą sprzedawcy energii.