Moc zainstalowana i osiągalna¹⁾

Moc zainstalowana elektrowni krajowych na koniec 2004 r. wynosiła 34 715 MW, w tym 32 162 MW w elektrowniach zawodowych (21 138 MW na węglu kamiennym, 8 856 MW na węglu brunatnym i 2 168 MW w elektrowniach wodnych) oraz 2 553 MW w elektrowniach przemysłowych. W porównaniu z 2003 r. nastąpił niewielki jej spadek, tj. o 0,3%, przy czym należy odnotować, że zmniejszenie mocy zainstalowanej nastąpiło w elektrowniach zawodowych na węglu brunatnym (o 4,8%), natomiast w przypadku pozostałych elektrowni nastąpił wzrost tej mocy.

Średnie roczne zapotrzebowanie na moc w 2004 r. wyniosło 19 512 MW i wzrosło o 599 MW, tj. o 3,2% w stosunku do 2003 r. Maksymalne zapotrzebowanie wyniosło 23 108 MW (wystąpiło 23 grudnia o godz. 17.00), zaś minimalne – 10 828 MW (wystąpiło 27 czerwca o godz. 5.15). Warto podkreślić, że wzrost zapotrzebowania na moc wykazał podobną tendencję, jak dla okresu 2002 - 2003, tj. 2,9%.

Tabela 1 zawiera zestawienie wybranych danych charakteryzujących pracę elektrowni zawodowych w latach 2003 i 2004 na podstawie średnich rocznych wartości ze szczytów wieczornych w dniach roboczych. Wśród przedstawionych danych warto zwrócić uwagę na znaczny spadek mocy jednostek wytwórczych, będących w postojach awaryjnych (o 20,6%), jak również ponad 10% wzrost mocy jednostek wytwórczych zaliczonych do tzw. pozostałych ubytków.

Tabela 1. Wybrane wielkości dotyczące pracy elektrowni zawodowych w latach 2003 i 2004

Wyszczególnienie	2003 [MW]	2004 [MW]	2004/2003 [%]
Moc osiągalna	31 561	31 887	101,0
Obciążenie	19 468	19 942	102,4
Rezerwy	7 174	7 061	98,4
Remonty kapitalne i średnie	2 667	2 695	101,0
Remonty awaryjne	529	420	79,4
Pozostałe ubytki	1 723	1 905	110,6

Źródło: PSE-Operator S.A.

Produkcja energii elektrycznej²⁾

Produkcja energii elektrycznej brutto w 2004 r. kształtowała się na poziomie 154 102 GWh i była większa o 1,6% w porównaniu do 2003 r. Z tego:
- przedsiębiorstwa wytwórcze energetyki zawodowej wyprodukowały 145 612 GWh, tj. o 1,6% więcej niż w 2003 r.,
- elektrownie przemysłowe wyprodukowały 8 052 GWh, tj. o 1,4% więcej niż w 2003 r.,
- pozostałe elektrownie niezależne (źródła odnawialne) wyprodukowały 438 GWh, tj. o 21,1% więcej niż w 2003 r.

Tabela 2. Struktura produkcji energii elektrycznej w 2004 r.

Segment	Produkcja energii [GWh]		Dynamika [%]	Struktura wytwarzania [%]
	2003	2004	2004/2003	2003	2004
Produkcja w kraju ogółem	151 631	154 102	101,6	100,0	100,0
z tego:
- elektrownie zawodowe	143 328	145 612	101,6	94,5	94,5
w tym:
- elektrownie cieplne:	140 218	142 069	101,3	97,8	97,6
z tego: elektrownie spalające:
- węgiel kamienny	85 733	86 646	101,0	61,1	61,0
- węgiel brunatny	51 617	52 159	101,1	36,8	36,7
- gaz3)	2 868	3 264	113,8	2,0	2,3
- elektrownie wodne	3 110	3 462	111,3	2,2	2,4
- elektrownie przemysłowe	7 942	8 052	101,4	5,2	5,2
z tego:
- cieplne	7 901	7 530	95,3	99,5	93,5
- w tym: gazowe	626	590	94,2	7,9	7,8
- źródła odnawialne	41	522	1273,2	0,5	6,5
- elektrownie niezależne pozostałe	361	438	121,1	0,2	0,3

Źródło: Informacja statystyczna o energii elektrycznej, Agencja Rynku Energii SA.

Należy zauważyć, że dynamika wzrostu produkcji energii zmniejszyła się w porównaniu do lat 2002 - 2003, kiedy wynosiła 5,2%. Najwyższą dynamikę wzrostową produkcji energii elektrycznej odnotowano w przypadku elektrowni zawodowych gazowych (13,8%) oraz wodnych (11,3%), co ze względu na regulacyjny charakter tych drugich może świadczyć wyłącznie o ich częstym wykorzystywaniu w celu technicznego zbilansowania systemu elektroenergetycznego. Podobnie jak w 2003 r., 94,5% produkcji energii elektrycznej odbywało się w elektrowniach zawodowych, przy czym 61% z tej ilości wyprodukowano w elektrowniach zawodowych na węglu kamiennym, natomiast niemal 37% na węglu brunatnym. Porównując wyżej wymienione wielkości do danych za lata 2002 - 2003 należy podkreślić, że struktura ta nie uległa zasadniczym zmianom.

Krajowe zużycie energii elektrycznej⁴⁾

Krajowe zużycie energii elektrycznej brutto w 2004 r. wyniosło 144 069 GWh i było wyższe od zużycia w 2003 r. o 3 479 GWh, tj. o 2,5%. Podobnie jak zapotrzebowanie na moc, krajowe zużycie energii elektrycznej wykazało zatem tendencję wzrostową (jak dla lat 2002 - 2003, kiedy wzrosło o 3,2%) i jest związane z rozwojem gospodarczym i technicznym kraju.

Saldo wymiany energii elektrycznej z zagranicą⁵⁾

Polska jest eksporterem netto energii elektrycznej. Saldo wymiany z zagranicą w 2004 r. było ujemne i wyniosło 9 293 GWh, o 868 GWh (8,5%) mniej niż w 2003 r. Jego składniki były następujące:
- eksport 12 487 GWh, czyli o 735 GWh (5,6%) mniej niż w 2003 r.,
- import 3 194 GWh, czyli o 133 GWh (4,3%) więcej niż w 2003 r.,
przy czym w rzeczywistości:
- wypłynęło z Polski 14 605 GWh,
- wpłynęło do Polski 5 312 GWh.

Nieznaczny spadek eksportu wynikał z sytuacji na rynku nordyckim. W latach ubiegłych można było zaobserwować bardzo wysokie ceny energii elektrycznej na tym rynku, spowodowane małą produkcją energii w elektrowniach wodnych (z powodu niskiego poziomu wód w zbiornikach elektrowni wodnych). Natomiast w 2004 r. w wyniku uzupełnienia zasobów wodnych w zbiornikach akumulacyjnych elektrowni, ceny energii elektrycznej na rynku nordyckim spadły. W związku z tym ponownie obserwuje się zwiększony przepływ energii ze Szwecji do Polski podmorskim kablem prądu stałego.

Ograniczenia dostaw energii elektrycznej⁶⁾

W 2004 r. nie było ograniczeń w poborze mocy ani wyłączeń odbiorców spowodowanych brakiem mocy w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym. Dzięki korzystnemu bilansowi mocy w 2004 r. nie wprowadzano obniżek napięć dla pokrycia zapotrzebowania.

Wielkość energii elektrycznej niedostarczonej w wyniku awarii sieciowych w 2004 r. wyniosła 26 GWh i była ponad 15-krotnie wyższa niż w 2003 r. (dla przypomnienia, w 2003 r. była 5-krotnie niższa niż w 2002 r.). W listopadzie 2004 r. odnotowano w kraju wichury, które spowodowały awarie sieciowe i związane z nimi ograniczenia dostaw energii elektrycznej dla odbiorców przyłączonych do sieci spółek dystrybucyjnych.

---

¹⁾ Na podstawie danych operatywnych PSE-Operator SA.
²⁾ Na podstawie danych za grudzień 2004 r., Informacja statystyczna o energii elektrycznej, Agencja Rynku Energii SA.
³⁾ Dotyczy jednostek wytwórczych jednopaliwowych (gazowych).
⁴⁾ Na podstawie danych operatywnych PSE-Operator SA.
⁵⁾ Na podstawie danych operatywnych PSE-Operator SA.
⁶⁾ Na podstawie danych operatywnych PSE-Operator SA.