Prezes Urzędu Regulacji Energetyki jest centralnym organem administracji rządowej realizującym zadania z zakresu spraw regulacji gospodarki paliwami i energią oraz promowania konkurencji.
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki działa na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r.-Prawo energetyczne (Dz.U.z 2003 r. Nr 153, poz. 1504 z późn. zm.).
Prezes URE reguluje działalność przedsiębiorstw energetycznych zgodnie z ustawą, założeniami polityki energetycznej państwa, mając na celu minimalizację kosztów przedsiębiorstw energetycznych oraz odbiorców paliw i energii.

Do zakresu kompetencji i obowiązków Prezesa URE należy:

1. udzielanie, odmowa udzielenia, zmiana i cofanie koncesji,
2. zatwierdzanie i kontrolowanie taryf paliw gazowych, energii elektrycznej i ciepła, w tym: 
     a)analizowanie i weryfikowanie kosztów przyjmowanych przez przedsiębiorstwa energetyczne jako uzasadnione do kalkulacji cen i stawek opłat w taryfach,  
   b)ustalanie współczynników korekcyjnych określających projektowaną poprawę efektywności funkcjonowania przedsiębiorstwa energetycznego oraz zmianę warunków prowadzenia przez to przedsiębiorstwo danego rodzaju działalności gospodarczej, a także okresu ich obowiązywania,
3. uzgadnianie projektów planów rozwoju przedsiębiorstw energetycznych w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na paliwa gazowe, energię elektryczną
4.  kontrolowanie parametrów jakościowych dostaw i obsługi odbiorców w zakresie obrotu paliwami gazowymi i energią elektryczną,
5. rozstrzyganie sporów w zakresie dotyczącym ustalania warunków świadczenia usług przesyłowych, odmowy przyłączenia do sieci, odmowy zawarcia umowy sprzedaży energii elektrycznej, paliw gazowych lub ciepła albo nieuzasadnionego wstrzymania ich dostaw,
6. nakładanie kar pieniężnych na zasadach określonych w ustawie – Prawo energetyczne, 
7. współdziałanie z właściwymi organami w przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym przedsiębiorstw energetycznych,
8. publikowanie informacji służących zwiększeniu efektywności użytkowania paliw i energii,
9. zbieranie i przetwarzanie informacji dotyczących gospodarki energetycznej,
10. kontrola kwalifikacji osób zajmujących się eksploatacją sieci oraz urządzeń i instalacji energetycznych,
11. gromadzenie informacji o projektach inwestycyjnych będących w obszarze zainteresowania Unii Europejskiej i przekazywanie ich do Komisji Europejskiej za pośrednictwem ministra właściwego do spraw gospodarki.